Një grup prej nëntë shtetesh anëtare të Bashkimit Evropian kanë shprehur kundërshtimin e tyre ndaj një propozimi të ri të Komisionit Evropian, i cili synon të përshpejtojë kalimin e flotave të mëdha të kompanive drejt automjeteve elektrike.
Koalicioni, i udhëhequr nga Polonia dhe i përbërë nga Bullgaria, Republika Çeke, Estonia, Hungaria, Italia, Sllovakia dhe Rumania, argumenton se vendosja e kuotave të detyrueshme mund të rrisë kostot për bizneset, të ulë konkurrueshmërinë dhe të krijojë sfida të reja për sektorin privat.
Çfarë parashikon propozimi?
Sipas draftit të Komisionit Evropian, kompanitë me më shumë se 250 punonjës ose me qarkullim vjetor mbi 50 milionë euro do të duhet të dekarbonizojnë gradualisht flotat e tyre të automjeteve.
Objektivat e propozuara parashikojnë që deri në vitin 2030 një pjesë e konsiderueshme e automjeteve të reja të blera nga këto kompani të jenë me emetime të ulëta ose zero. Konkretisht, rreth 69% e automjeteve të reja do të duhet të jenë hibride me karikim (plug-in hybrid), ndërsa rreth 45% automjete plotësisht elektrike ose me hidrogjen.
Shqetësimet e vendeve kundërshtuese
Nëntë qeveritë theksojnë se nuk janë kundër objektivave të dekarbonizimit, por kundërshtojnë qasjen e bazuar në detyrime ligjore. Sipas tyre, tranzicioni drejt transportit të pastër duhet të mbështetet përmes stimujve financiarë, lehtësive fiskale dhe investimeve në infrastrukturë, në vend të kuotave të detyrueshme.
Një nga argumentet kryesore lidhet me pabarazitë mes vendeve të BE-së në zhvillimin e rrjetit të karikimit për automjetet elektrike. Sipas tyre, vendosja e të njëjtave objektiva për të gjitha shtetet mund të penalizojë ekonomitë që ende nuk disponojnë infrastrukturën e nevojshme për të mbështetur elektrifikimin e transportit.
Efekti i mundshëm te bizneset e vogla
Një tjetër shqetësim lidhet me ndikimin indirekt te bizneset e vogla dhe të mesme (SME). Edhe pse rregullorja synon kompanitë e mëdha, një pjesë e konsiderueshme e ndërmarrjeve të vogla përdorin automjete përmes kontratave të leasing-ut.
Sipas vendeve kundërshtuese, nëse kompanitë e leasing-ut detyrohen të rrisin përqindjen e automjeteve elektrike në flotat e tyre, kostot shtesë mund të transferohen tek klientët, duke rritur shpenzimet operative për mijëra biznese të vogla në të gjithë Bashkimin Evropian.
Organizatat mjedisore mbështesin propozimin
Në anën tjetër, organizata mjedisore Transport & Environment (T&E) mbështet nismën e Komisionit Evropian, duke argumentuar se flotat e kompanive përbëjnë një pjesë të madhe të tregut të automjeteve të reja dhe se elektrifikimi i tyre do të përshpejtonte ndjeshëm reduktimin e emetimeve të karbonit.
Debati pritet të vazhdojë gjatë muajve në vijim, ndërsa institucionet evropiane dhe shtetet anëtare do të negociojnë mbi formën përfundimtare të rregullores, e cila mund të ketë ndikim të drejtpërdrejtë në strategjitë e investimit dhe menaxhimin e flotave të kompanive në të gjithë BE-në.
