Volkswagen po përballet me një nga krizat më të mëdha të dekadave të fundit, ndërsa drejtuesit e kompanisë po zhvillojnë këtë javë takime urgjente me punëtorët për të diskutuar një plan të jashtëzakonshëm për uljen e kostove. Në skenarin më të vështirë, deri në 100 mijë vende pune mund të shkurtohen dhe disa prej fabrikave të prodhuesit gjerman mund të mbyllen.
Bëhet fjalë për një kthesë të fortë për një prej kompanive më të mëdha të industrisë automobilistike në Evropë. Volkswagen, që për dekada ka qenë një simbol i fuqisë industriale gjermane, tashmë po përballet me presion nga disa drejtime njëkohësisht. Konkurrenca e prodhuesve kinezë është rritur ndjeshëm, tregu po kalon me shpejtësi drejt automjeteve elektrike, kostot e prodhimit në Gjermani janë të larta dhe kërkesa në disa tregje të rëndësishme nuk është më ajo e viteve të kaluara.
Punëtorët kishin rënë më parë dakord për një plan që parashikonte shkurtimin e rreth 50 mijë vendeve të punës. Pjesa më e madhe e këtij reduktimi do të realizohej përmes programeve të largimit vullnetar, në mënyrë që të shmangeshin sa më shumë pushimet e detyruara nga puna. Por situata duket se është përkeqësuar dhe drejtuesit e kompanisë kanë paralajmëruar se mund të nevojitet një reduktim i dytë prej rreth 50 mijë vendesh pune.
Në total, kjo do të nënkuptonte një shkurtim të mundshëm prej rreth 100 mijë punonjësish, një shifër që tregon përmasat e jashtëzakonshme të krizës me të cilën po përballet kompania.
Volkswagen ka pothuajse 630 mijë punonjës dhe gjatë dekadave të fundit është rritur ndjeshëm. Kompania zgjodhi të kontrollojë një pjesë gjithnjë e më të madhe të proceseve të prodhimit dhe u zgjerua përmes marrjes nën kontroll të kompanive dhe markave të tjera. Në grupin Volkswagen përfshihen marka të njohura si Skoda, Porsche, SEAT dhe Bugatti, duke e kthyer kompaninë në një prej grupeve më të mëdha automobilistike në botë.
Por kjo strukturë e madhe tashmë po shihet si një barrë në një treg që po ndryshon shumë shpejt. Volkswagen është kritikuar për ritmin me të cilin është përshtatur me kalimin drejt automjeteve elektrike, ndërsa prodhuesit kinezë kanë avancuar me shpejtësi dhe kanë filluar të fitojnë terren në tregjet ndërkombëtare.
Një prej goditjeve më të mëdha ka ardhur nga Kina. Vendi që dikur ishte një prej tregjeve më të mëdha dhe më fitimprurëse për Volkswagen nuk po jep më të njëjtat rezultate. Prodhuesit kinezë të automjeteve, veçanërisht në segmentin elektrik, kanë rritur konkurrencën dhe kanë ushtruar presion të fortë mbi kompanitë tradicionale evropiane.
Në Evropë, Volkswagen po përballet me një tjetër problem serioz: prodhon më shumë automjete sesa mund të shesë. Kompania aktualisht prodhon rreth gjysmë milioni automjete më shumë në vit në Evropë sesa arrin të shesë në treg. Kjo do të thotë se një pjesë e kapaciteteve të prodhimit nuk po shfrytëzohet në mënyrë efikase, duke rritur kostot dhe duke shtuar presionin për mbylljen ose riorganizimin e disa fabrikave.
Pikërisht për këtë arsye, drejtuesit e Volkswagen po kërkojnë mënyra për ta bërë kompaninë më të vogël, më të thjeshtë dhe më pak të kushtueshme. Por përballë tyre qëndrojnë sindikatat dhe përfaqësuesit e punonjësve, të cilët kundërshtojnë masa që mund të prekin në mënyrë të drejtpërdrejtë dhjetëra mijëra familje.
Muajin e kaluar, bordi mbikëqyrës i Volkswagen, ku bëjnë pjesë përfaqësues të aksionarëve dhe të punonjësve, hodhi poshtë një raund të dytë propozimesh për uljen e kostove. Kjo tregon se negociatat për të ardhmen e kompanisë janë larg përfundimit dhe se çdo vendim për mbylljen e fabrikave apo shkurtimet e mëdha të vendeve të punës do të jetë jashtëzakonisht i vështirë.
Situatën e komplikon edhe më shumë roli i Saksonisë së Poshtme. Landi gjerman zotëron 20 për qind të të drejtave të votës në Volkswagen dhe ka një ndikim të rëndësishëm në vendimet e kompanisë. Sipas raportimeve të mediave gjermane, qeveria e landit ka refuzuar të mbështesë planet e fundit për shkurtimin e kostove, duke e bërë edhe më të vështirë arritjen e një marrëveshjeje.
Në tryezë është edhe një plan i gjerë ristrukturimi i njohur si “Target Vision 2030”. Synimi është që Volkswagen të reduktojë ndjeshëm kompleksitetin e kompanisë dhe të ulë kostot, veçanërisht në Gjermani.
Një prej ndryshimeve më të mëdha që parashikohet është përgjysmimi i numrit të modeleve që Volkswagen ofron. Kompania synon të përqendrohet te një numër më i kufizuar automjetesh, duke shmangur kostot që lidhen me një gamë shumë të gjerë modelesh.
Krahas kësaj, Volkswagen planifikon të ulë shpenzimet e përgjithshme dhe të rishikojë kapacitetet e prodhimit në Gjermani. Kompania synon gjithashtu të reduktojë prodhimin në nivel global.
Në vitin 2018, Volkswagen prodhonte rreth 11 milionë automjete në vit. Në të ardhmen, objektivi është që prodhimi global të zbresë në rreth 9 milionë automjete në vit. Diferenca prej rreth 2 milionë automjetesh tregon qartë se sa i madh është ndryshimi që kompania po përgatitet të bëjë.
Për Volkswagen, problemi nuk lidhet vetëm me numrin e punonjësve apo me fabrikat. Kompania duhet të përshtatet me një epokë të re të industrisë automobilistike, ku automjetet elektrike po ndryshojnë mënyrën e prodhimit, teknologjia po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme dhe prodhuesit kinezë po konkurrojnë drejtpërdrejt me markat tradicionale evropiane.
Vendimet që do të merren në muajt e ardhshëm pritet të kenë pasoja të mëdha për Volkswagen dhe për mijëra punonjës në Gjermani. Nëse plani më radikal i kursimit do të zbatohet, kompania mund të hyjë në një prej proceseve më të mëdha të ristrukturimit në historinë e saj.
Kriza e Volkswagen është njëkohësisht një sinjal alarmi për industrinë gjermane të automjeteve. Modeli i vjetër i prodhimit, i mbështetur në fabrika të mëdha, fuqi punëtore të shumtë dhe shitje të larta në tregje si Kina, po vihet në pikëpyetje. Tani sfida është se si kompanitë tradicionale do të arrijnë të ulin kostot dhe të mbeten konkurruese, pa humbur bazën industriale dhe mijëra vendet e punës që për dekada kanë qenë pjesë e ekonomisë gjermane.
