Fshirja e një bisede me inteligjencën artificiale nuk do të thotë gjithmonë se ajo është zhdukur përgjithmonë. Edhe kur përdoruesi mendon se ka fshirë çdo gjurmë të informacionit të ndarë me një asistent virtual, disa të dhëna mund të vazhdojnë të ruhen në memorien e telefonit. Këtë e nxjerr në pah një studim i ri nga studiues të Institutit të Teknologjisë së Georgias në SHBA, i cili ngre shqetësime të reja për privatësinë në pajisjet Android.
Për të kuptuar se çfarë ndodh me informacionin pas fshirjes së bisedave, studiuesit kanë zhvilluar një mjet eksperimental të quajtur ORISA. Ai është krijuar për të zbuluar gjurmët e të dhënave që lënë pas asistentët e inteligjencës artificiale që funksionojnë drejtpërdrejt në pajisje, pa qenë e nevojshme që informacioni të përpunohet në serverë të jashtëm.
Në pamje të parë, kjo mënyrë funksionimi duket më e sigurt për përdoruesit, pasi të dhënat mbeten në telefon dhe nuk dërgohen domosdoshmërisht në internet. Por studimi tregon se përpunimi lokal nuk garanton që informacioni të zhduket plotësisht kur një bisedë fshihet.
Për të testuar aftësitë e ORISA-s, ekipi realizoi një eksperiment me një asistent virtual për mbajtjen e shënimeve, të krijuar përmes aplikacionit ChatterUI në Android. Studiuesit i dhanë sistemit 100 informacione fiktive, të lidhura me një projekt, dhe më pas i fshinë ato për të parë nëse mund të rikuperoheshin nga memoria e telefonit.
Rezultatet ishin domethënëse: ORISA arriti të rikuperonte 26 nga 100 informacionet fillestare dhe t’i përdorte për të krijuar një seancë të re funksionale. Edhe më interesant ishte fakti se seanca origjinale kishte ende akses aktiv vetëm në 14 prej këtyre informacioneve. Kjo do të thotë se disa të dhëna mund të mbeten në pajisje edhe pasi nuk janë më të disponueshme për përdorim nga vetë asistenti AI.
Sipas studiuesve, kjo teknologji mund të ketë një rol të rëndësishëm në hetimet digjitale. Ajo mund t’u ndihmojë ekspertëve të kuptojnë se çfarë informacioni ka marrë një asistent i inteligjencës artificiale dhe çfarë përgjigjesh ka dhënë, veçanërisht në rastet kur aplikacionet nuk ruajnë regjistra të detajuar në serverë.
Megjithatë, ajo që mund të jetë një avantazh për hetuesit, mund të kthehet në një shqetësim për përdoruesit e zakonshëm. Nëse dikush siguron akses në telefon dhe në të dhënat e mbetura në memorien e tij, mund të ketë mundësi të zbulojë informacione që pronari i pajisjes mendonte se i kishte fshirë.
Ken Xu, student doktorature dhe autori kryesor i studimit, thekson rëndësinë e këtij mjeti për të kuptuar më mirë gjurmët që lënë pas aplikacionet e inteligjencës artificiale. Nga ana tjetër, studiuesit bëjnë të qartë se eksperimenti nuk provon se çdo bisedë e fshirë mund të rikthehet. Rezultatet janë marrë në kushte të kontrolluara dhe nuk mund të vlejnë automatikisht për çdo telefon apo aplikacion.
Zbulimi rikthen në vëmendje një çështje që po bëhet gjithnjë e më e rëndësishme, ndërsa inteligjenca artificiale po bëhet pjesë e përditshme e jetës sonë. Ne ndajmë me këto sisteme informacione personale, shënime, ide dhe ndonjëherë edhe të dhëna që nuk do të donim t’i shihte askush tjetër. Prandaj, fshirja e një bisede nuk duhet konsideruar domosdoshmërisht si garanci se çdo gjurmë e saj është zhdukur.
