Çfarë do të ndodhte nëse bletët do të zhdukeshin?

Bota siç e dimë është e varur nga bletët. Nuk është vetëm se planeti ynë, pa mjaltë, do të bëhej një humbje e kotë e hapësirës, por të paktën një e treta e ushqimit tonë mbështetet drejtpërdrejt në bletët për pllenim.

Megjithëse të korrat e drithërave kryesisht polenizohen nga era, shumica e frutave, arrave dhe perimeve polenizohen nga bletët, dhe sipas Greenpeace, 70 nga 100 kulturat kryesore të ushqimit njerëzor, të cilat furnizojnë rreth 90 për qind të ushqimit në botë janë polenizuar nga bletët.

Është pothuajse e pamundur të matet ose vlerësohet rëndësia e madhe për botën e këtyre insekteve të paqarta, me krahë, por kjo nuk i ka ndaluar njerëzit të përshkruajnë një vlerë monetare për shërbimet e bletëve në bujqësi.

Bletët dhe insektet e tjera polenizuese, të tilla si grerëzat, janë llogaritur të kenë një vlerë ekonomike globale prej rreth 150 miliardë dollarë. Nga kjo, bletët e mjaltit thuhet se janë përgjegjëse për 30 miliardë dollarë në vit në të korra.

Në Mbretërinë e Bashkuar, insektet polenizuese vlejnë rreth 690 milion £ për ekonominë çdo vit, sipas një studimi nga Universiteti i Reading.

Por lajmi i keq është se bletët nuk gumëzhijnë me ngazëllim për marrjen e njohjes ekonomike që meritojnë; ato po vdesin. Rëniet masive të numrave janë në proces, kryesisht për shkak të aktivitetit njerëzor.

Në janar të këtij viti, një studim global zbuloi se që nga viti 1990, një e katërta e të gjitha llojeve të bletëve të njohura për shkencën – gjithsej rreth 20,000 – nuk janë parë, pavarësisht përmirësimeve dhe zgjerimeve në përpjekjet e monitorimit.

Midis bletëve të mjaltit të menaxhuara në koloni, të rritura posaçërisht për pllenim, ka edhe rënie të mëdha. Në SH.B.A., humbjet vjetore të dimrit, të cilat dikur ishin rreth 15 përqind, tani zakonisht arrijnë 30-50 përqind, dhe në disa raste deri në 90 përqind.

Në MB, një e treta e popullatës të bletëve të egra janë në rënie.

Ndërsa njerëzit teorikisht mund të mbijetojnë në çfarëdo lloji shkretëtire që do të ngjante një botë pa bletë, dietat tona do të kufizoheshin ashpër. Si dhe një mungesë kronike e mjaltit të shijshëm, frutat do të zhdukeshin kryesisht nga pemët tona, dhe supermarketet do të kishin afërsisht gjysmën e sasisë së llojeve të perimeve që aktualisht rezervojnë.

Karrotat, mollët, pjeprat, qepët, limonët dhe arrat e Brazilit do të bëheshin të gjitha mallra përrallore nga një epokë luksoze e kaluar.

Woodland Trust tha: “Bletët janë në rënie në shkallë globale pasi ato përballen me shumë kërcënime, nga humbja e habitatit te përdorimi i pesticideve toksike.

Por, pavarësisht paralajmërimeve të përsëritura të kësaj natyre, njerëzit nuk po ndërmarrin veprime urgjente të përhapura.

Këtë vit, qeveria e Mbretërisë së Bashkuar tha se do të lejojë përdorimin e pesticideve neonicotinoid, përdorimi i të cilave ka lidhje me shembjet e popullatave polenizuese, dhe si rezultat është i ndaluar në Bashkimin Europian.

Zonat kryesore të humbjes së habitateve në Mbretërinë e Bashkuar përfshijnë livadhet e luleve të egra, të cilat kanë rënë me 97 përqind në të gjithë vendin që nga vitet 1930, dhe gjithashtu pyjet dhe tokat pyjore vendase. Mbretëria e Bashkuar dhe Irlanda kanë nivelin më të ulët të mbulimit të pemëve në Europë, dhe vetëm shtatë përqind e pyjeve të MB janë në formë të mirë ekologjike.

Sally Bavin, këshilltare e ruajtjes së Woodland Trust, i tha The Independent: “Nga këndi i ruajtjes së pyjeve dhe pemëve, vazhdimi i lulëzimit të hershëm nga një gamë e larmishme e pemëve vendase dhe llojeve të shkurreve të tilla si ferrë, qershi e egër dhe murriz sigurojnë nektar për bletët në fillim sezoni. Disa lloje bletësh mbështeten në pemët e vjetra, në prishje për të vendosur fole – një habitat i cili ka rënë rëndë. Druri i ngordhur dhe pemët veterane janë tipare që mungojnë në shumë prej tokave tona pyjore me një ndikim negativ në gjendjen ekologjike të pyjeve, duke përfshirë habitatin e folezimit të bletëve.

Tanya St Pierre nga projekti Cumbria Wildlife Trust’s Get Cumbria Buzzing tha për The Independent: “Në Ditën Botërore të Bletëve, është vërtet shqetësuese të dihet se një e treta e popullatës së bletëve të egra në Mbretërinë e Bashkuar janë në rënie. Kërkimet e fundit sugjerojnë se edhe disa specie të zakonshme tani janë në telashe. Deri kohët e fundit, si grerëzi me bishtin e kuq ashtu edhe ai i hershëm ishin vizitorë të shpeshtë të kopshteve tona; megjithatë, që nga viti 2011 këto specie kanë treguar një rënie të dukshme të numrit, sipas studimeve nga Universiteti i Kent. Pjesa më e madhe e kësaj është për shkak të humbjes së habitatit natyror, por edhe për shkak të rritjes së përdorimit të pesticideve dhe herbicideve.”

Por ajo shtoi: “Lajmi i mirë është se ne nuk jemi të pafuqishëm për të ndihmuar në kthimin e situatës. Ne të gjithë mund të bëjmë pak. Bletët kanë nevojë për ushqim, strehim dhe diku për të rritur të vegjlit e tyre. ‘The Wildlife Trusts’ sugjeron që të rriten shumë bimë miqësore me bletët.

Në mënyrë që të inkurajojë më shumë bletë në kopshte dhe t’i bëjë kopshtet vende më të mira për bletët, Cumbria Wildlife Trust ofroi këshillat e mëposhtme:

  • Shkoni në vendlindje: zgjidhni pemë, shkurre, lule të egra dhe barëra vendase aty ku është e mundur. Këto janë bimët më të mira që mund të rritni për të mbështetur bletët dhe polenizuesit e egër;
  • Kositni më pak: kositja e lëndinës suaj vetëm një herë në muaj, sesa një herë në javë mund t’u japë insekteve dhe luleve të egra një shans për të lulëzuar. Më mirë akoma, thjesht lini disa zona të pakositura për të siguruar një oaz të mbrojtur për të gjitha llojet e jetës së egër;
  • Jini natyralë: pesticidet janë të dëmshme për të gjithë pjalmuesit – ju mund të ndihmoni në zvogëlimin e sasisë së kimikateve që hyjnë në zinxhirin ushqimor duke punuar kopshtin në një mënyrë më natyrale. Kopshtaria organike është shumë më e dobishme për jetën e egër dhe ne;
  • Inkurajoni egërsinë: zona me bar të gjatë ose me lëmsh, copëza ferrash, shtretër hithra, zona me lule të egra, pirgje të lagura dhe kanale të lagura me lagështi janë të gjitha habitate fantastike për një gamë të gjerë të pjalmuesve për të jetuar, shumuar dhe dimëruar në mënyrë të sigurt. Kjo jo vetëm që do të ndihmojë për të siguruar mbijetesën e brezit të ardhshëm të bletëve, por është shumë më pak punë edhe për ju;
  • Barërat e këqija janë të mrekullueshme: ndryshoni mënyrën se si mendoni për barërat e këqija, këto janë kaq të dobishme për jetën e egër. Luleradhiqet janë një ushqim i rëndësishëm për grerëzat e uritur të mbretëreshës që rritin fëmijët e tyre.

Burimi: The Independent

Të Fundit

spot_img
Veza Rea'sspot_img