Pas një vere me net të gjata, lojëra deri vonë dhe zgjime pa orar, rikthimi në rutinën e shkollës mund të jetë pak i vështirë për fëmijët. Ndaj, ditët para fillimit të mësimit janë momenti i duhur për të nisur gradualisht përshtatjen me orarin e ri të gjumit.
Gjumi është një nga gjërat më të rëndësishme për mirëqenien e fëmijëve. Kur flenë mjaftueshëm dhe kanë një orar të rregullt, ata janë më të përqendruar, më energjikë dhe më të qetë gjatë ditës. Përkundrazi, mungesa e gjumit mund t’i bëjë më të lodhur, nervozë dhe të shpërqendruar, diçka që mund të ndihet veçanërisht në ditët e para të shkollës.
Nevojat për gjumë ndryshojnë sipas moshës. Fëmijët parashkollorë mund të kenë nevojë për deri në 13 orë gjumë, ndërsa fëmijët e moshës 9 deri në 12 vjeç kanë nevojë për rreth 9 deri në 12 orë. Për adoleshentët, rekomandohen rreth 8 deri në 10 orë gjumë çdo natë.
Për këtë arsye, ekspertët këshillojnë që ndryshimi i orarit të mos bëhet menjëherë. Nëse gjatë pushimeve fëmija ka qëndruar zgjuar deri vonë, nuk është e nevojshme që brenda një nate të vendoset në shtrat shumë më herët. Një ndryshim i menjëhershëm mund ta bëjë më të vështirë gjumin dhe ta lërë të lodhur ditën tjetër.
Më e mira është që orari të ndryshohet pak nga pak. Fëmija mund të shkojë në shtrat 15 deri në 30 minuta më herët çdo natë, duke i dhënë trupit kohë të përshtatet. E njëjta gjë vlen edhe për zgjimin në mëngjes. Në këtë mënyrë, kur të nisë shkolla, trupi do të jetë më pranë ritmit të zakonshëm.
Edhe mënyra se si kalohen minutat para gjumit ka shumë rëndësi. Ushqimet e rënda në orët e vona dhe përdorimi i telefonit, televizorit, tabletit apo pajisjeve të tjera elektronike mund ta bëjnë më të vështirë qetësimin dhe fjetjen. Në vend të tyre, mund të krijohet një rutinë e thjeshtë dhe e qetë: një libër, një dush, pak muzikë e qetë ose një bisedë me prindërit.
Në mëngjes, edhe drita natyrale mund të ndihmojë. Hapja e perdeve, qëndrimi pranë një dritareje ose, edhe më mirë, dalja jashtë pas zgjimit i jep trupit sinjalin se dita ka filluar dhe ndihmon në rregullimin e ritmit gjumë-zgjim.
Por jo gjithmonë problemi është vetëm te orari. Për disa fëmijë, afrimi i fillimit të shkollës mund të sjellë edhe ankth. Mendimet për ditën e parë, mësuesin e ri, një klasë tjetër, detyrat apo shoqëritë e reja mund t’i mbajnë zgjuar edhe kur janë të lodhur.
Në këto raste, prindërit mund t’i ndihmojnë shumë thjesht duke folur me ta. Një bisedë para gjumit, pa presion dhe pa i minimizuar shqetësimet e tyre, mund t’i bëjë fëmijët të ndihen më të sigurt. Është e rëndësishme që ata të kuptojnë se është normale të kenë emocione apo edhe pak frikë përpara një fillimi të ri.
Përgatitja paraprake mund ta lehtësojë gjithashtu rikthimin në shkollë. Një vizitë në ambientet e shkollës, përgatitja e çantës dhe rrobave një ditë më parë, apo edhe një takim me shokët e klasës para fillimit të mësimit mund t’i japin fëmijës më shumë siguri.
Në fund të fundit, rikthimi në rutinë nuk duhet të kthehet në një burim tjetër stresi për fëmijët apo prindërit. Pas një vere të gjatë, është krejt normale që organizmit t’i duhet pak kohë për t’u përshtatur me orarin e ri.
Me pak durim, një orar të qëndrueshëm dhe një rutinë të qetë para gjumit, shumica e fëmijëve arrijnë gradualisht të rikthehen në ritmin e shkollës. Gjëja më e rëndësishme është që ky ndryshim të bëhet me qetësi dhe pa presion, në mënyrë që fëmijët ta nisin vitin e ri shkollor të çlodhur, të sigurt dhe plot energji.
