Pronarët e apartamenteve të pashfrytëzuara në Tiranë dhe ata që zotërojnë vila pranë bregdetit pritet të përballen me një barrë më të lartë fiskale duke nisur nga viti 2027. Nisma, e parashikuar në kuadër të paketës fiskale të vitit të ardhshëm, synon të ndryshojë mënyrën e taksimit të pasurive të paluajtshme dhe të nxisë përdorimin e pronave që aktualisht mbahen të mbyllura për periudha të gjata.
Sipas nismës së bërë publike nga kryeministri Edi Rama, në fokus do të jenë veçanërisht apartamentet bosh në kryeqytet. Përmes një takse më të lartë, qeveria synon të nxisë pronarët që t’i nxjerrin këto prona në shitje ose t’i japin me qira, në vend që t’i mbajnë të pashfrytëzuara.
Kjo masë mund të sjellë më shumë apartamente në tregun e shitjes dhe të qirasë, duke ndikuar potencialisht edhe në çmimet e pasurive të paluajtshme. Në një treg ku çmimet e banesave në Tiranë kanë qenë vazhdimisht në rritje, dalja e një numri më të madh pronash në qarkullim mund të krijojë më shumë alternativa për qytetarët që kërkojnë të blejnë një shtëpi.
Nga ana tjetër, pronarët mund të zgjedhin t’i japin apartamentet me qira për të shmangur taksimin më të lartë. Në këtë rast, të ardhurat nga qiradhënia do të jenë gjithashtu subjekt i tatimit 15% mbi të ardhurat nga qiraja, duke sjellë një tjetër efekt në të ardhurat e buxhetit të shtetit.
Por apartamentet bosh në Tiranë nuk janë të vetmet prona që do të jenë në fokus të politikës së re fiskale. Në skemën e taksimit pritet të përfshihen edhe vilat në zonat bregdetare, konkretisht ato që ndodhen brenda një distance prej 300 metrash nga vija e bregdetit. Për këto prona parashikohet aplikimi i një takse më të lartë, duke synuar një trajtim të ndryshëm fiskal për pasuritë rezidenciale në zonat me vlerë të lartë turistike dhe ekonomike.
Ndryshimet do të shoqërohen me rishikimin e projektligjit për taksimin e pasurive të paluajtshme. Versioni i ri i draftit pritet të hidhet për konsultim publik brenda këtij viti, përpara se të përcaktohen përfundimisht kriteret dhe mënyra e zbatimit të skemës.
Një nga elementet që pritet të ruhet në projektligjin e ri është lehtësimi fiskal për banesën e parë. Sipas parashikimeve, taksimi do të vijojë të bazohet në një përqindje të caktuar të vlerës së pronës, ndërsa për banesën e parë do të aplikohet një ulje prej 50%.
Megjithatë, ende nuk janë bërë të ditura të gjitha detajet që do të përcaktojnë se kur një apartament do të konsiderohet i pashfrytëzuar. Po kështu, mbetet për t’u sqaruar se si do të identifikohen këto prona, si do të llogaritet taksa shtesë dhe çfarë niveli detyrimi do të aplikohet për vilat pranë bregdetit.
Në praktikë, ndikimi i kësaj nisme do të varet pikërisht nga këto detaje. Një taksë më e lartë mund t’i shtyjë pronarët të nxjerrin pronat në treg, por mund të krijojë edhe një barrë të re për ata që zotërojnë banesa të cilat nuk përdoren gjatë gjithë vitit.
Qeveria synon që përmes kësaj politike të nxisë qarkullimin e pasurive të paluajtshme, të reduktojë numrin e apartamenteve të mbajtura bosh dhe të vendosë një sistem më të diferencuar taksimi. Për qytetarët që zotërojnë prona, viti 2027 mund të sjellë një ndryshim të rëndësishëm në mënyrën se si do të paguajnë taksat për pasuritë e tyre.
