Qytetarët që blejnë një pajisje të re elektrike apo elektronike do të kenë mundësi të dorëzojnë pa pagesë pajisjen e vjetër te tregtari. Detyrimi parashikohet në projektvendimin e ri të qeverisë “Për menaxhimin e mbetjeve të pajisjeve elektrike dhe elektronike”, në konsultim publik nga Ministria e Mjedisit, i cili përcakton rregulla për grumbullimin dhe riciklimin e këtyre mbetjeve, duke përfshirë edhe ngritjen e pikave të posaçme të grumbullimit nga bashkitë.
Sipas projektvendimit, distributorët do të jenë të detyruar të pranojnë pa pagesë një pajisje të përdorur gjatë furnizimit të një pajisjeje të re, në raportin një me një, me kusht që pajisjet të jenë të të njëjtit lloj dhe të kenë kryer të njëjtat funksione.
Kjo do të thotë se një qytetar që blen një lavatriçe, frigorifer apo televizor të ri mund të dorëzojë pajisjen përkatëse të vjetër pa paguar për pranimin e saj.
Një detyrim i veçantë vendoset për dyqanet me sipërfaqe shitjeje të pajisjeve elektrike dhe elektronike mbi 400 metra katrorë. Këto subjekte duhet të pranojnë pa pagesë pajisjet elektronike shumë të vogla, edhe nëse qytetari nuk blen një produkt të ri.
Bashkitë, tri vite kohë për pikat e grumbullimit
Projektvendimi parashikon gjithashtu ndryshimin e mënyrës së hedhjes së pajisjeve elektrike dhe elektronike të dala jashtë përdorimit. Ato duhet të grumbullohen veçmas nga mbetjet e zakonshme shtëpiake, për të mundësuar ripërdorimin, riciklimin dhe trajtimin e sigurt të përbërësve të rrezikshëm.
Bashkitë duhet të përcaktojnë dhe miratojnë pika të posaçme grumbullimi, të cilat do të jenë lehtësisht të aksesueshme dhe të shpërndara në përputhje me dendësinë e popullsisë. Dorëzimi i pajisjeve në këto pika parashikohet të jetë pa pagesë.
Për organizimin e grumbullimit të mbetjeve elektronike nga familjet, projektvendimi përcakton një periudhë prej tre vitesh nga hyrja në fuqi. Gjatë kësaj periudhe bashkitë mund të përdorin edhe infrastrukturën ekzistuese, ndërkohë që ngrenë gradualisht pikat e dedikuara.
Prodhuesit dhe distributorët do të kenë gjithashtu detyrimin të informojnë qytetarët për mënyrën e dorëzimit të pajisjeve të vjetra, vendndodhjen e pikave të grumbullimit dhe rreziqet mjedisore që lidhen me hedhjen e tyre së bashku me mbeturinat e zakonshme.
Megjithatë, projektvendimi parashikon edhe përjashtime. Prodhuesit mund të refuzojnë pranimin e pajisjeve të vjetra në raste të justifikuara, kur ato përbëjnë rrezik për shëndetin dhe sigurinë e personelit për shkak të ndotjes, u mungojnë pjesë kryesore ose përmbajnë mbetje të tjera.
Rregullat janë ende në fazën e projektvendimit dhe do të zbatohen sipas afateve përkatëse pas miratimit dhe hyrjes në fuqi të aktit./ekofin.al
