Pas një dite të gjatë në punë, kur lodhja është grumbulluar dhe mendja nuk shkëputet dot nga detyrat, afatet dhe përgjegjësitë, disa njerëz zgjedhin të pinë një gotë alkool për t’u çlodhur. Ndjesia e relaksimit mund të vijë shpejt, duke krijuar përshtypjen se stresi është larguar dhe se problemet e ditës nuk duken më aq të rënda.
Në rrjetet sociale qarkullon edhe pretendimi se gota e parë e alkoolit mund të ulë stresin e punës deri në 90 për qind. Por, pavarësisht sa bindës mund të tingëllojë ky pohim, nuk ka prova të besueshme shkencore që vërtetojnë një ulje kaq të madhe dhe të përgjithshme të stresit pas konsumimit të një gote alkool.
Megjithatë, ndjesia e qetësisë që disa persona përjetojnë nuk është e rastësishme. Ajo lidhet me mënyrën se si alkooli ndikon në tru dhe në sistemin nervor.
Pasi konsumohet, alkooli përthithet në gjak dhe arrin në tru, ku ndikon në disa sisteme që rregullojnë aktivitetin nervor. Ndër efektet kryesore është ndikimi te receptorët GABA-A, të cilët luajnë një rol të rëndësishëm në frenimin e aktivitetit nervor. Alkooli ndikon gjithashtu në receptorët NMDA, të përfshirë në proceset e të mësuarit, kujtesës dhe komunikimit mes qelizave nervore.
Këto ndryshime mund të ulin përkohësisht vigjilencën dhe frenimet, duke bërë që një person të ndihet më i çliruar, më pak i tensionuar ose më pak i shqetësuar nga problemet që e kanë shoqëruar gjatë ditës.
Për disa njerëz, kjo mund të nënkuptojë se mendimet për punën nuk duken më aq të bezdisshme. Për të tjerë, alkooli mund të krijojë një ndjesi lehtësie në biseda dhe në situata shoqërore. Por reagimi nuk është i njëjtë për të gjithë dhe varet nga sasia e konsumuar, shpejtësia e pirjes, gjendja emocionale dhe faktorë të tjerë individualë.
Pikërisht këtu qëndron dallimi mes të ndierit më të qetë dhe të qenit realisht më pak i stresuar. Alkooli mund të ndryshojë mënyrën se si e përjetojmë përkohësisht shqetësimin, pa zgjidhur shkakun që e ka krijuar atë. Problemet në punë, lodhja mendore apo presioni i përgjegjësive mbeten aty edhe pasi ndjesia e parë e relaksimit kalon.
Madje, efekti mund të jetë i kundërt në orët që pasojnë. Alkooli mund të prishë cilësinë e gjumit, të shkaktojë zgjime gjatë natës dhe të ndikojë në mënyrën se si trupi rikuperohet. Gjumi i dobët, nga ana tjetër, mund ta bëjë më të vështirë përballimin e stresit ditën tjetër.
Kur pirja e alkoolit kthehet në një mënyrë të përsëritur për të përballuar ankthin, presionin apo problemet emocionale, rreziku është edhe më i madh. Me kalimin e kohës, mund të krijohet një cikël ku personi mbështetet te alkooli për t’u qetësuar, ndërsa ankthi dhe shqetësimet mund të përkeqësohen. Në disa raste, kjo sjellje mund të çojë edhe në varësi.
Kjo nuk do të thotë se çdo person që pi një gotë pas punës do të zhvillojë probleme. Por është e rëndësishme të kuptohet se ndjesia e menjëhershme e çlirimit nuk është provë se alkooli po e menaxhon stresin në mënyrë të shëndetshme.
Në vend që të mbështetemi te një gotë për të shkëputur mendjen nga puna, mund të ndihmojë një shëtitje, aktiviteti fizik, biseda me një person të afërt apo krijimi i një rutine që ndan qartë orarin e punës nga koha personale. Kur stresi bëhet i vazhdueshëm dhe nis të ndikojë në gjumë, humor apo jetën e përditshme, kërkimi i ndihmës profesionale mund të jetë një hap i rëndësishëm.
Në fund, gota e parë mund të krijojë përshtypjen se gjithçka është më e lehtë, por kjo nuk do të thotë se stresi është zhdukur. Ndonjëherë, ajo që duket si qetësi është thjesht një ndryshim i përkohshëm në mënyrën se si truri përpunon shqetësimet. Dhe dallimi mes këtyre dy gjërave është më i rëndësishëm nga sa mund të mendojmë.
