Industria e internetit u drodh vitin e kaluar kur Apple prezantoi masat e privatësisë për iPhone që kërcënuan të prishnin gjurmimin në internet dhe të dëmtonin reklamat digjitale. Google u zotua për veprime të ngjashme të privatësisë.
Por në më pak se një vit, një tjetër lloj gjurmimi në internet ka filluar të marrë vend. Dhe kjo po ka efektin e paqëllimshëm të përforcimit të fuqisë së disa prej titanëve më të mëdhenj të teknologjisë.
Ndryshimi sugjeron që mbledhja e të dhënave në internet të njerëzve për reklamat e synuara nuk po largohet. Kjo ka implikime për mënyrën se si kompanitë fitojnë para në internet dhe si funksionon interneti. Ai gjithashtu nënvizon avantazhet e krijuara nga disa prej platformave më të mëdha digjitale.
“Ata kanë rrënjosur fuqinë e tyre,” tha për Apple dhe Google Eric Seufert, një strateg mediatik dhe autor i Mobile Dev Memo, një blog për reklamat në celular.
Për vite me radhë, bizneset digjitale u mbështetën në atë që njihet si gjurmimi i “palës së tretë”. Kompani të tilla si Facebook dhe Google vendosën teknologji për të gjurmuar njerëzit kudo që ata hynë në internet. Nëse dikush kalon nëpër Instagram dhe më pas shfleton një dyqan këpucësh në internet, tregtarët mund ta përdorin atë informacion për të synuar reklamat e këpucëve tek ai person dhe për të korrur një shitje.
Por ky lloj gjurmimi invaziv po zvogëlohet ose bllokohet nga Apple dhe Google për të mbrojtur privatësinë e njerëzve. Prillin e kaluar, Apple prezantoi një veçori në mënyrë që përdoruesit e iPhone të mund të zgjidhnin të mos ndiqen nga aplikacione të ndryshme. Google njoftoi gjithashtu një plan për të çaktivizuar teknologjinë e gjurmimit në shfletuesin e saj të internetit Chrome deri në vitin 2023 dhe tha se po punonte për të kufizuar ndarjen e të dhënave në telefonat Android.
Tani gjurmimi është zhvendosur në atë që njihet si gjurmimi i “palës së parë”. Me këtë metodë, njerëzit nuk janë duke u gjurmuar nga aplikacioni në aplikacion ose site në site. Por kompanitë ende po mbledhin informacione se çfarë po bëjnë njerëzit në faqen ose aplikacionin e tyre specifik, me pëlqimin e përdoruesve. Ky lloj gjurmimi, të cilin kompanitë e kanë praktikuar prej vitesh, po rritet.
Me fjalë të tjera, Google po grumbullon të dhëna për pyetjet e kërkimit të përdoruesve të vet, të dhënat e vendndodhjes dhe informacionet e kontaktit. Pinterest po bën të njëjtën gjë me përdoruesit e tij në faqen dhe aplikacionin e tij, ndërsa TikTok po mbledh informacione për njerëzit që janë në aplikacionin e tij.
Rritja e këtij gjurmimi ka implikime për reklamimin digjital, i cili është varur nga të dhënat e përdoruesve për të ditur se ku të synohen promovimet. Ai e anon fushën e lojës drejt ekosistemeve të mëdha digjitale si Google, Snap, TikTok, Amazon dhe Pinterest, të cilët kanë miliona përdoruesit e tyre dhe kanë grumbulluar informacion mbi to. Markat më të vogla duhet t’u drejtohen atyre platformave nëse duan të reklamojnë për të gjetur klientë të rinj.
Shumë biznese të vogla tashmë duket se po shpenzojnë më pak për reklamat digjitale që mbështeten në të dhëna të palëve të treta, si reklamat në Facebook dhe Instagram, dhe po rialokojnë buxhetet e marketingut në platforma me shumë informacione të palës së parë, si Google dhe Amazon.
“Kushdo që është në mendjen e duhur dhe dëshiron të arrijë një audiencë të madhe duhet të shkojë tek ata,” tha Douglas C. Schmidt, një profesor i shkencave kompjuterike në Universitetin Vanderbilt që hulumton privatësinë digjitale, për faqet e mëdha të teknologjisë.
“Ditët e marketingut online shumë të lirë dhe shumë të synuar kanë mbaruar,” tha Max Greenberg. “Ne duhet të eksperimentojmë me platforma të tjera.”
Disa kompani teknologjike thanë se nuk e konsideronin monitorimin, mbledhjen dhe ruajtjen e të dhënave për përdoruesit e tyre si gjurmim. Mbledhja e një informacioni të tillë të palës së parë, thanë ata, është ekuivalenti digjital i mbajtjes së kontrolleve të një supermarketi për klientët në dyqanin e tij dhe përdorimit të këtyre të dhënave për të bindur bizneset që të reklamojnë ose ofrojnë kuponë.
Google dhe Apple thanë se ndryshimi nuk ishte një mënyrë për të forcuar renditjen e tyre. Apple tha se duhej të ndiqte të njëjtat rregulla si të gjithë të tjerët. Google tha se ishte zotuar para rregullatorëve se nuk do të miratonte masa të privatësisë që i jepnin vetes një avantazh. Ai gjithashtu tha se po punonte në software për të ndihmuar reklamuesit dhe botuesit e faqeve të internetit që nuk kishin akses në të dhënat e palës së parë.
Teorikisht, Facebook dhe Instagram do të përfitonin gjithashtu sepse kanë shumë të dhëna të palës së parë. Por kompania e tyre mëmë, Meta, ka pasur vështirësi në lundrimin e tranzicionit. Në shkurt, kompania tha se priste të humbiste 10 miliardë dollarë në shitje këtë vit për shkak të masave të privatësisë së Apple.
Burimi: The New York Times
