Për vite me radhë, një lëkurë e nxirë është konsideruar si shenjë shëndeti dhe mirëqenieje. Sot, megjithatë, dihet se ekspozimi i tepërt ndaj rrezeve ultravjollcë (UV) mund të ketë pasoja serioze për shëndetin, nga djegiet dhe plakja e parakohshme e lëkurës deri te rritja e rrezikut për kancer të lëkurës.
Sipas një artikulli të publikuar nga BBC, kjo nuk do të thotë se duhet ta shmangim plotësisht diellin. Ekspozimi i moderuar ndaj dritës së ditës mund të jetë i dobishëm për organizmin, ndërsa rrezet e diellit ndihmojnë trupin të prodhojë vitaminë D, e cila luan rol të rëndësishëm për kockat, muskujt dhe funksionimin normal të sistemit imunitar.
Drita e ditës mund të ketë ndikim edhe në mënyrën se si ndihemi dhe funksionojmë gjatë ditës. Sipas ekspertëve të cituar nga BBC, ekspozimi ndaj dritës natyrale mund të lidhet me humor më të mirë, gjumë më cilësor, vigjilencë dhe përqendrim më të mirë, si dhe me procese të rëndësishme që lidhen me shëndetin e përgjithshëm.
Veçanërisht e rëndësishme është drita e mëngjesit, e cila ndihmon orën biologjike të trupit të përshtatet me ciklin ditë-natë. Kjo ndikon në hormonet që na ndihmojnë të jemi zgjuar gjatë ditës dhe të përgatitemi për gjumë gjatë natës.
BBC sjell gjithashtu në vëmendje një studim ku morën pjesë më shumë se 360 mijë njerëz. Sipas rezultateve të tij, rreth një orë e gjysmë ekspozim ndaj dritës së ditës ishte e lidhur me një rrezik më të ulët të zhvillimit të demencës. Megjithatë, kjo nuk duhet interpretuar si një rekomandim për të qëndruar gjatë në diell, pasi përfitimet e dritës së ditës nuk nënkuptojnë se ekspozimi i zgjatur ndaj rrezeve UV është i sigurt.
Pyetja se sa diell na nevojitet nuk ka një përgjigje të vetme. Koha ndryshon në varësi të ngjyrës së lëkurës, moshës, stinës, vendit ku jetojmë dhe nivelit të rrezatimit UV.
Profesoresha Rebecca Mason, e cituar nga BBC, thekson se ekspozimi “pak dhe shpesh” është një qasje më e arsyeshme sesa qëndrimi i gjatë në diell. Për njerëzit me lëkurë të çelët, disa minuta ekspozim në zona si duart, krahët ose këmbët mund të jenë të mjaftueshme në shumë raste për të nxitur prodhimin e vitaminës D.
Ndërkohë, njerëzit me lëkurë më të errët mund të kenë nevojë për më shumë kohë për të prodhuar të njëjtën sasi vitamine D, pasi melanina, pigmenti që i jep ngjyrë lëkurës, ofron një mbrojtje natyrale ndaj rrezeve UV, por njëkohësisht ngadalëson prodhimin e vitaminës D.
Një studim në Britani, i përmendur në raportimin e BBC-së, sugjeroi se njerëzit me lëkurë kafe të errët mund të kenë nevojë për rreth 25 minuta ekspozim në mesditë gjatë pranverës dhe verës për të prodhuar mjaftueshëm vitaminë D. Megjithatë, ekspertët theksojnë se këto shifra nuk janë rregulla universale dhe nuk mund të zbatohen njësoj për çdo person apo në çdo vend.
Ajo që duhet shmangur është qëndrimi në diell deri në skuqjen apo djegien e lëkurës. Djegia është një shenjë e qartë se lëkura është dëmtuar nga rrezatimi UV.
Një tjetër faktor që duhet marrë në konsideratë është indeksi UV. Sa më i lartë të jetë ky indeks, aq më i fortë është rrezatimi ultravjollcë dhe aq më i madh është rreziku për dëmtimin e lëkurës.
Kujdes të veçantë duhet të tregojnë personat me lëkurë shumë të çelët, shumë nishane ose me histori personale apo familjare të melanomës. Kur ekspozimi në diell zgjat më shumë, ekspertët rekomandojnë përdorimin e masave mbrojtëse, si rroba që mbulojnë lëkurën, kapelë, syze dielli dhe krem mbrojtës ndaj rrezeve UV.
“Ne kemi nevojë vetëm për sasi të vogla deri të moderuara të diellit për të pasur shëndet të mirë”, shpjegon profesoresha Joann Manson, e cituar nga BBC. Sipas saj, ekspozimi i gjatë dhe i pambrojtur duhet shmangur, veçanërisht gjatë orëve kur rrezatimi UV është më i fortë.
Pra, nuk është e nevojshme të zgjedhim mes diellit dhe shëndetit. Çelësi është ekuilibri. Drita e ditës dhe ekspozimi i moderuar mund të jenë pjesë e një stili të shëndetshëm jetese, por qëndrimi i gjatë dhe i pambrojtur në diell mund të sjellë pasoja serioze. Në vend që ta shmangim plotësisht diellin apo ta teprojmë me të, ekspertët këshillojnë një qasje të thjeshtë: pak, me masë dhe gjithmonë duke pasur parasysh mbrojtjen nga rrezet UV.
Burimi: BBC
