Një individ në Shqipëri do të duhej të siguronte rreth 28 mijë dollarë të ardhura në vit për të arritur të ashtuquajturin “prag të lumturisë”, niveli pas të cilit rritja e mëtejshme e të ardhurave nuk sjell më një përmirësim domethënës të kënaqësisë nga jeta.
Sipas një renditjeje të publikuar nga Visual Capitalist, bazuar në analizën e Remitly, paga mesatare vjetore në Shqipëri vlerësohet në rreth 10 mijë dollarë. Kjo do të thotë se një punonjës mesatar arrin të mbulojë vetëm 34.8% të nivelit të konsideruar si i nevojshëm për këtë prag, duke lënë një diferencë prej më shumë se 18 mijë dollarësh në vit.
Në terma mujorë, pragu për Shqipërinë llogaritet në rreth 2,316 dollarë, ndërsa paga mesatare e përdorur në renditje është afërsisht 830 dollarë në muaj.
Ky tregues nuk përfaqëson shumën minimale të nevojshme për të mbuluar shpenzimet bazë si ushqimi, banesa apo faturat. Ai mat nivelin e të ardhurave ku, sipas studimeve mbi mirëqenien subjektive, rritja e mëtejshme e pagës nuk shoqërohet më me një rritje të ndjeshme të kënaqësisë nga jeta.
Shqipëria mbetet ndër vendet me pagat më të ulëta
Hendeku mes pagave reale dhe këtij pragu lidhet me nivelin relativisht të ulët të të ardhurave në Shqipëri.
Sipas të dhënave të përpunuara nga Monitor, bazuar në statistikat e INSTAT, Eurostat dhe OECD, paga mesatare mujore bruto në Shqipëri ishte 84.1 mijë lekë në vitin 2025, ose rreth 10,300 euro në vit, duke e renditur vendin në fund të Ballkanit Perëndimor, me përjashtim të Kosovës.
Në rajon, paga mesatare vjetore bruto arrinte në rreth 15,500 euro në Serbi, 15 mijë euro në Bosnjë-Hercegovinë, 14,500 euro në Mal të Zi dhe 13,200 euro në Maqedoninë e Veriut.
Krahasuar me Bashkimin Europian, diferenca është edhe më e madhe. Paga mesatare vjetore bruto në vendet e BE-së llogaritet rreth 50 mijë euro, ndërsa në Gjermani arrin në 66,700 euro, në Itali 36,600 euro dhe në Greqi 26,600 euro në vit.
Monitor thekson se këto shifra nuk përputhen plotësisht me pagën prej 9,670 dollarësh të përdorur në renditjen e Visual Capitalist, pasi burimet dhe metodologjitë e përdorura janë të ndryshme.
Çfarë mat “çmimi i lumturisë”?
Përllogaritja mbështetet në një studim të Universitetit Purdue, i cili analizon marrëdhënien mes të ardhurave dhe mirëqenies subjektive. Studiuesit identifikuan një nivel të ardhurash, të quajtur “income satiation” ose niveli i ngopjes së të ardhurave, pas të cilit fitimet shtesë nuk përmirësojnë më ndjeshëm mënyrën se si individët e vlerësojnë jetën e tyre.
Vlerat janë përshtatur sipas fuqisë blerëse dhe inflacionit për secilin vend, ndërsa pagat mesatare janë marrë nga Organizata Ndërkombëtare e Punës (ILO). Të dhënat janë përditësuar deri në mars 2026.
Autorët theksojnë se ky prag nuk garanton lumturinë. Mirëqenia ndikohet gjithashtu nga faktorë si shëndeti, marrëdhëniet familjare, siguria, kushtet e punës, arsimi dhe mbështetja sociale.
Sllovenia, mbi “pragun e lumturisë”
Nga 50 vendet e analizuara, Sllovenia ishte e vetmja ku paga mesatare rezultonte më e lartë se “çmimi i lumturisë”. Paga mesatare vjetore prej rreth 42,800 dollarësh ishte 16.3% mbi pragun e vlerësuar prej 36,800 dollarësh.
Në Letoni, paga mesatare mbulonte 84.7% të pragut, ndërsa në Poloni rreth 74.5%.
Ndërkohë, vendet me paga shumë të larta nuk rezultojnë domosdoshmërisht më pranë këtij niveli. Në Shtetet e Bashkuara, paga mesatare prej 75,300 dollarësh mbulon vetëm 55.8% të “çmimit të lumturisë”, i cili vlerësohet në 134,800 dollarë.
Australia kryeson renditjen me pragun më të lartë, rreth 161,300 dollarë, ndërsa paga mesatare prej 59 mijë dollarësh mbulon vetëm 36.6% të tij. Një situatë e ngjashme vërehet edhe në Mbretërinë e Bashkuar, Kanada dhe Zelandën e Re, ku pagat mbulojnë vetëm një pjesë të këtij niveli të vlerësuar./Monitor
