Teleskopi i ri hapësinor i NASA-s na ka ofruar imazhe mahnitëse të kozmosit që kur hyri në veprim këtë verë.
Teleskopi Hapësinor James Webb ka zbuluar tashmë pjesë të universit që nuk ishin vëzhguar më parë, si dhe ka shfaqur imazhe mahnitëse të planetit më të madh në sistemin tonë diellor, Jupiterit.
Por aftësitë e teleskopit nuk mbarojnë këtu.
Shkencëtarët kanë gjetur provat e para të qarta të dioksidit të karbonit në atmosferën e një ekzoplaneti, një zbulim i madh që mund të hapë derën për vëzhgime të ngjashme në planetë më mikpritës për jetën.
Ky është një planet që është jashtë sistemit tonë diellor – në këtë rast, një gjigant gazi që rrotullohet rreth një ylli të ngjashëm me Diellin tonë, rreth 700 vite dritë larg.
“Sapo të dhënat u shfaqën në ekranin tim, veçoria e madhe e dioksidit të karbonit më rrëmbeu,” tha Zafar Rustamkulov, një student i diplomuar në Universitetin Johns Hopkins dhe anëtar i ekipit JWST Transiting Exoplanet Community Early Release Science, i cili ndërmori këtë hetim.
“Ishte një moment i veçantë, duke kaluar një prag të rëndësishëm në shkencat ekzoplanetore”.
Aftësitë e James Webb
Gjetjet, të pranuara për botim në revistën Nature, tregojnë se teleskopi mund të jetë në gjendje të zbulojë dhe masë CO2 në atmosferat e planetëve më të vegjël shkëmborë.
Planeti, WASP-39 b, është një gjigant gazi pak më i madh se Jupiteri. Ai u zbulua për herë të parë në vitin 2011, nga vëzhgimet e bazuara në tokë të zbehjes së dritës nga ylli i tij pritës ndërsa planeti kalonte para tij.
Studimet e mëparshme kanë zbuluar praninë e avullit të ujit, natriumit dhe kaliumit në atmosferën e planetit, por vetëm ndjeshmëria e lartë infra të kuqe e James Webb ishte në gjendje të konfirmonte pa dyshim praninë e dioksidit të karbonit.
“Zbulimi i një sinjali kaq të qartë të dioksidit të karbonit në WASP-39 b është një shenjë e mirë për zbulimin e atmosferave në planetë më të vegjël me madhësi tokësore”, tha Natalie Batalha nga Universiteti i Kalifornisë në Santa Cruz, e cila drejton ekipin.
NASA thotë se rezultatet tregojnë aftësinë e teleskopit për të mbledhur njohuri mbi përbërjen, formimin dhe evolucionin e planetëve në të gjithë galaktikën.
“Molekulat e dioksidit të karbonit janë gjurmues të ndjeshëm të historisë së formimit të planetit”, tha Mike Line nga Universiteti Shtetëror i Arizonës, një tjetër anëtar i këtij ekipi kërkimor.
“Duke matur këtë veçori të dioksidit të karbonit, ne mund të përcaktojmë se sa material i ngurtë kundrejt sasisë së materialit të gaztë është përdorur për të formuar këtë planet gjigant të gazit. Në dekadën e ardhshme, JWST do ta bëjë këtë matje për një shumëllojshmëri planetësh, duke ofruar një pasqyrë në detajet e si formohen planetët dhe veçantia e sistemit tonë diellor”.
Burimi: Euronews
