Çdo vit, 5,200 tonë pluhur jashtëtokësor bien në Tokë. Ky shi i butë i copave të kometave dhe asteroideve tejkalon shumë meteoritët më të mëdhenj që godasin planetin, sipas hulumtimit që do të botohet më 15 prill në revistën Earth & Planetary Science Letters. Vetëm rreth 10 ton (9 tonë metrikë) shkëmbinj të mëdhenj hapësinorë zbresin në Tokë çdo vit.
Pavarësisht nga sasitë e mëdha, është e vështirë të zbulosh pluhurin hapësinor ose të gjurmosh akumulimin e tij vjetor në shumicën e vendeve për shkak të reshjeve që largon pluhurin. Dhe në shumicën e vendeve, pluhuri me origjinë nga Toka e shndërron pluhurin nga hapësira ne kënetë.
Por në Adélie Land, Antarktidë, pranë stacionit kërkimor Francez-Italian Concordia, reshjet e borës janë shumë të parashikueshme dhe ka shumë pak pluhur tokësor. Mbi 20 vjet, fizikanti i Qendrës Kombëtare Franceze për Kërkime Shkencore (CNRS) Jean Duprat dhe kolegët e tij kanë bërë gjashtë ekspedita në zonë për të mbledhur grimca. Shtresat e pluhurit hapësinor janë ruajtur mjaft mirë në rajon për studiuesit për të vlerësuar se sa ka rënë vit pas viti.
Studiuesit hapën llogore të mëdha dëbore dhe bartën shtresat e borës në fuçi 20 kilogramë secila në laboratorin e stacionit kërkimor, ku shkrinë me kujdes borën dhe grumbulluan grimcat e pluhurit të lëna pas. Ata pastaj renditën grimcat, duke hequr ndotësit si fibrat nga dorezat e dëborës së studiuesve.
Duke hulumtuar zbulimet në Antarktidën qendrore, studiuesit zbuluan se afërsisht 5,200 tonë (4,700 tonë metrikë) nga këto grimca të vogla, me përmasa midis 30 dhe 200 mikrometra në diametër, bien në Tokë çdo vit. (Për referencë, një qime njeriu ka një mesatare prej rreth 70 mikrometër në diametër.) Kjo i bën grimcat e vogla burimin më të bollshëm të materialit jashtëtokësor në Tokë.
Për shkak se shumë nga shkëmbinjtë hapësinor që bien në Tokë digjen në atmosferë, studiuesit përllogaritën vëllimin e pluhurit në hapësirë që do të rezultonte në të njëjtin vellim në sipërfaqen e planetit. Ata vlerësuan se rreth 15,000 ton (13,600 tonë metrikë) pluhur hapësinor fillimisht hyjnë në atmosferë çdo vit, që do të thotë se vetëm rreth një e treta arrin në tokë. Rreth 80% e pluhurit ndoshta vjen nga kometat e njohura si kometa të periudhës Jupiter, shkruajnë studiuesit. Këto janë kometa me orbita të shkurtra të kontrolluara nga ndikimi i gravitetit të Jupiterit. 20% e tjera të pluhurit gjasa të vijë nga asteroidet.
Të kuptuarit e vëllimit të materialit jashtëtokësor në Tokë është e rëndësishme për shumë fusha të astrofizikës dhe gjeofizikës, shkruajnë studiuesit, sepse këta shkëmbinj hapësinorë mund të kenë sjellë shumë elementë në planet. Disa teori thonë se elementet dhe molekulat që vijnë nga shkëmbinjtë hapësinorë mund të kenë qenë vendimtare për zhvillimin e hershëm të jetës në Tokë./ProBizz.al/
