Të dalësh në pension në moshën 65-vjeçare mund të mos jetë më rregulli në dekadat e ardhshme. Përballë plakjes së popullsisë dhe presionit në rritje mbi sistemet e pensioneve, gjithnjë e më shumë vende europiane po zgjedhin të shtyjnë moshën e daljes në pension.
Sipas një raporti të Organizatës për Bashkëpunim Ekonomik dhe Zhvillim (OECD), rreth dy të tretat e vendeve europiane pritet të rrisin moshën e daljes në pension për burrat, ndërsa tre të katërtat do të bëjnë të njëjtën gjë edhe për gratë. Në Bashkimin Europian, mosha mesatare e pensionit parashikohet të rritet me rreth dy vjet për burrat dhe 2.4 vjet për gratë, krahasuar me ata që dolën në pension gjatë vitit 2024.
Pas kësaj tendence fshihet një sfidë që prek pothuajse të gjitha vendet e zhvilluara: njerëzit jetojnë më gjatë, ndërsa numri i të rinjve që hyjnë në tregun e punës po zvogëlohet. Kjo do të thotë se gjithnjë e më pak kontribuues duhet të mbështesin një numër në rritje pensionistësh, duke e bërë më të vështirë financimin e skemave të pensioneve.
Sipas OECD-së, rritja e moshës së pensionit është një nga mënyrat më efektive për të ruajtur qëndrueshmërinë financiare të sistemit pa ulur pensionet. Alternativa do të ishte rritja e kontributeve që paguajnë punonjësit ose ulja e përfitimeve për pensionistët, dy masa që shpesh hasin kundërshtime të forta.
Aktualisht, mosha më e lartë e daljes në pension për burrat është 67 vjeç dhe aplikohet në Danimarkë, Norvegji, Islandë dhe Holandë. Por në dekadat e ardhshme pritet të ketë rritje edhe më të mëdha. Danimarka, për shembull, parashikon ta çojë moshën e pensionit në 74 vjeç për ata që sapo kanë hyrë në tregun e punës. Në Estoni pritet të arrijë në 71 vjeç, ndërsa në Itali, Holandë, Suedi dhe Qipro në rreth 70 vjeç.
Ndryshime të rëndësishme priten edhe për gratë. Edhe pse në disa vende ato dalin ende më herët në pension se burrat, diferenca po zvogëlohet gradualisht. Në shumë shtete po synohet barazimi i moshës së pensionit për të dyja gjinitë, si pjesë e reformave të sistemeve sociale.
Një nga rastet më të veçanta mbetet Turqia. Sot ajo ka një nga moshat më të ulëta të pensionit në Europë, por në vitet e ardhshme pritet të regjistrojë rritjen më të madhe, duke e çuar moshën e pensionit të burrave nga 52 në 65 vjeç.
Raporti i OECD-së paralajmëron se plakja e popullsisë do të përshpejtohet ndjeshëm në 25 vitet e ardhshme. Nëse sot për çdo 100 persona në moshë pune ka rreth 33 persona mbi 65 vjeç, deri në vitin 2050 ky numër pritet të arrijë në 52. Ky ndryshim demografik do të ushtrojë presion gjithnjë e më të madh mbi ekonomitë europiane dhe do t’i detyrojë qeveritë të marrin vendime që deri pak vite më parë dukeshin të vështira.
Për miliona punonjës, kjo do të thotë se pensioni mund të vijë më vonë nga sa kishin planifikuar. Ndërsa jetëgjatësia rritet, edhe karriera pritet të zgjasë më shumë, duke e bërë punën deri në fund të të gjashtëdhjetave apo edhe në fillim të të shtatëdhjetave një realitet gjithnjë e më të zakonshëm në Europë.
