Nxënësit shqiptarë kanë bërë një përmirësim të ndjeshëm në testimet ndërkombëtare PISA 2025, duke shënuar rritje të konsiderueshme në matematikë, shkencë dhe lexim krahasuar me rezultatet e vitit 2022. Megjithatë, pavarësisht këtij progresi, Shqipëria vijon të jetë nën mesataren e vendeve të OECD-së në të treja fushat.
Të dhënat e publikuara nga OECD tregojnë se rezultati i nxënësve shqiptarë në matematikë është rritur me 65 pikë në krahasim me vitin 2022. Përmirësim është regjistruar edhe në shkencë, me 59 pikë më shumë, ndërsa në lexim rritja ka qenë me 50 pikë.
Këto shifra tregojnë një kthesë pozitive në performancën e nxënësve shqiptarë, veçanërisht pas rezultateve më të dobëta të regjistruara në PISA 2022. Por, pavarësisht progresit, një pjesë e konsiderueshme e nxënësve ende nuk arrin nivelin bazë të aftësive që kërkohet në këto fusha.
Në lexim, vetëm 50% e nxënësve shqiptarë kanë arritur nivelin bazë, ndërsa mesatarja e vendeve të OECD-së është 69%. Në matematikë, nivelin bazë e kanë arritur 55% e nxënësve shqiptarë, kundrejt 65% në OECD. Në shkencë, kjo përqindje shkon në 61%, ndërsa në vendet e OECD-së arrin në 74%.
Pra, edhe pse rezultatet janë përmirësuar ndjeshëm, diferenca me vendet e OECD-së mbetet e dukshme, sidomos në lexim dhe shkencë.
Në raport me vendet e tjera të Ballkanit Perëndimor, Shqipëria renditet ndër vendet me performancën më të mirë. Sipas ministres së Arsimit, Mirela Kumbaro, Shqipëria ka regjistruar rezultatet më të larta në rajon në matematikë dhe shkencë, një tregues që sipas saj dëshmon për përmirësimin e sistemit arsimor.
Në PISA 2025 morën pjesë 5959 nxënës shqiptarë nga 160 shkolla. Testimi është një nga matjet më të rëndësishme ndërkombëtare për të vlerësuar aftësitë e 15-vjeçarëve dhe këtë vit përfshiu më shumë se 760 mijë nxënës nga 91 vende dhe ekonomi.
Megjithatë, rezultatet për Shqipërinë duhet të lexohen edhe duke marrë parasysh një kufizim metodologjik të evidentuar nga OECD. Në testim nuk u përfshinë shkollat me më pak se 21 nxënës të përshtatshëm për pjesëmarrje. Sipas OECD-së, këto shkolla ndryshojnë nga shkollat e përfshira në studim si në përbërjen socio-ekonomike, ashtu edhe në rezultatet akademike.
Në këtë mënyrë, PISA 2025 sjell një lajm pozitiv për arsimin shqiptar, por edhe një mesazh të qartë: progresi është i dukshëm, por puna për të arritur nivelin e vendeve të OECD-së nuk ka përfunduar.
Rritja e rezultateve në vetëm pak vite tregon se ndryshimi është i mundur, ndërsa përqindjet e nxënësve që ende nuk arrijnë nivelin bazë tregojnë se sfida kryesore mbetet përmirësimi i cilësisë së të nxënit dhe garantimi i rezultateve më të mira për sa më shumë nxënës në të gjithë vendin.
