Leximi nuk është thjesht një mënyrë për të mësuar fjalë të reja apo për të kaluar kohën me një libër në dorë. Ai mund të luajë një rol të rëndësishëm edhe në zhvillimin intelektual të fëmijëve, duke ndikuar në mënyrën se si ata mendojnë, kuptojnë dhe përpunojnë informacionin. Një studim i realizuar nga studiues të Universitetit të Edinburgut në Britani sugjeron se fëmijët që kanë aftësi më të mira leximi priren të kenë edhe rezultate më të larta në testet e inteligjencës.
Në studim morën pjesë 1,890 fëmijë të moshës 7 deri në 16 vjeç, të cilët iu nënshtruan testeve për të vlerësuar aftësitë e leximit dhe nivelin e inteligjencës. Studiuesit analizuan lidhjen mes këtyre dy aftësive dhe zbuluan se fëmijët që lexonin më mirë kishin gjithashtu rezultate më të mira në fusha të ndryshme të zhvillimit njohës, përfshirë fjalorin dhe arsyetimin logjik.
Ajo që tërhoqi vëmendjen e studiuesve ishte fakti se kjo lidhje vihej re që në moshën shtatëvjeçare. Kjo tregon se leximi mund të ketë rëndësi që në vitet e para të shkollimit, kur fëmijët janë duke zhvilluar aftësitë themelore të të menduarit dhe të komunikimit.
Sipas studiuesve, leximi mund të ndihmojë edhe në shpjegimin e ndryshimeve në aftësitë njohëse mes fëmijëve që rriten në kushte të ngjashme dhe që kanë të njëjtën trashëgimi gjenetike, siç ndodh në rastin e binjakëve. Megjithatë, është e rëndësishme të theksohet se studimi evidenton një lidhje mes leximit dhe inteligjencës, pa provuar se leximi është i vetmi shkak i zhvillimit më të mirë intelektual.
Përtej rezultateve shkencore, mesazhi është i thjeshtë: librat mund të jenë ndër dhuratat më të vlefshme që prindërit u japin fëmijëve të tyre. Përmes leximit, fëmijët pasurojnë fjalorin, mësojnë të shprehen më qartë, zhvillojnë imagjinatën dhe fitojnë aftësi më të mira për të kuptuar situata dhe për të interpretuar informacionin.
Por si mund t’i ndihmojnë prindërit fëmijët të krijojnë dashuri për librat?
Gjithçka mund të nisë me pak kohë të kaluar së bashku. Leximi i një përralle para gjumit, tregimi i një historie apo shfletimi i librave me figura janë mënyra të thjeshta për ta bërë leximin pjesë të përditshmërisë së fëmijës. Nuk është e nevojshme që fëmija të lexojë vetë që në moshë të vogël. Edhe dëgjimi i historive ndihmon në zhvillimin e gjuhës dhe në krijimin e një marrëdhënieje pozitive me librat.
Prindërit mund ta bëjnë këtë përvojë edhe më interesante duke biseduar me fëmijët rreth asaj që kanë lexuar. Pyetjet për personazhet, ngjarjet apo fundin e historisë i nxisin ata të mendojnë, të shprehin mendimin e tyre dhe të përdorin imagjinatën.
Mbi të gjitha, fëmijët kanë nevojë ta shohin leximin si kënaqësi dhe jo si detyrim. Kur librat bëhen pjesë e natyrshme e jetës familjare, ata kanë më shumë mundësi të zhvillojnë një interes që mund t’i shoqërojë gjatë gjithë jetës.
Ndonjëherë, mjaftojnë vetëm 10-15 minuta lexim në ditë për të krijuar një zakon të bukur dhe për t’i dhënë fëmijës mundësinë të zbulojë një botë të tërë përmes librave.
