Të njohësh dobësitë nuk do të thotë të pranosh kufizimet si të pandryshueshme. Përkundrazi, vetëdija për mangësitë, zakonet dhe reagimet tona mund të jetë pika e nisjes për zhvillim personal dhe profesional.
Të gjithë kemi tipare që do të donim t’i ndryshonim. Disa e kanë të vështirë të thonë jo, të tjerë përpiqen të bëjnë gjithçka në mënyrë të përsosur, ndërsa disa hezitojnë të shprehin mendimin e tyre nga frika se mos gjykohen.
Shpesh, këto tipare i shohim vetëm si pengesa. Por mënyra se si i kuptojmë dhe i menaxhojmë ato mund të bëjë një ndryshim të rëndësishëm në jetën tonë. Një prirje që në rrethana të caktuara na pengon, mund të shndërrohet në një cilësi të dobishme kur mësojmë ta drejtojmë në mënyrën e duhur.
Sipas një këndvështrimi ,tiparet që i konsiderojmë dobësi nuk janë domosdoshmërisht vetëm negative. Në disa raste, ato mund të kenë edhe një anë të vlefshme, e cila bëhet e dukshme kur i kuptojmë më mirë dhe mësojmë t’i përdorim në mënyrë konstruktive.
1. Pranoni dobësitë pa e gjykuar veten
Hapi i parë drejt ndryshimit është të jeni të sinqertë me veten. Për të përmirësuar një sjellje, duhet fillimisht të kuptoni se cila është, në çfarë rrethanash shfaqet dhe si ndikon në vendimet tuaja.
Në vend që ta etiketoni veten si të pasigurt, të paduruar apo të paaftë, përpiquni të identifikoni sjelljen konkrete që dëshironi të ndryshoni.
Për shembull, nëse e keni të vështirë të flisni në takime pune, kjo nuk do të thotë se ju mungojnë idetë. Mund të keni nevojë të zhvilloni më shumë vetëbesimin ose të përgatiteni më mirë për të shprehur mendimet tuaja.
Dallimi është i rëndësishëm: një sjellje mund të ndryshohet, pa u kthyer në një gjykim për vlerën tuaj si person.
2. Kuptoni se çfarë fshihet pas çdo dobësie
Sjelljet tona shpesh kanë arsye që nuk i vëmë re menjëherë. Perfeksionizmi, për shembull, mund të lidhet me dëshirën për të bërë një punë cilësore, por kur kalon në teprim, mund të çojë në vonesa, lodhje dhe pakënaqësi të vazhdueshme.
Po kështu, dëshira për t’i ndihmuar të gjithë mund të tregojë empati dhe përgjegjësi. Megjithatë, nëse nuk vendosni kufij, mund të përfundoni duke lënë pas dore nevojat dhe objektivat tuaja.
Për këtë arsye, përpiquni të kuptoni jo vetëm çfarë ju pengon, por edhe çfarë e shkakton atë sjellje.
Pyeteni veten: Në cilat situata shfaqet më shpesh kjo prirje? Çfarë përpiqem të shmang? Çfarë pasoje ka në jetën time?
Përgjigjet mund t’ju ndihmojnë të dalloni se çfarë duhet të ruani dhe çfarë duhet të ndryshoni.
3. Mësoni ta përdorni anën pozitive të një tipari
Jo çdo tipar që krijon vështirësi duhet eliminuar plotësisht. Ndonjëherë, ajo që nevojitet është të gjeni një mënyrë më të ekuilibruar për ta shprehur.
Për shembull:
- Perfeksionizmi mund të shndërrohet në vëmendje ndaj detajeve, nëse mësoni të dalloni kur një punë është mjaftueshëm e mirë.
- Ndjeshmëria mund të kthehet në aftësi për të kuptuar emocionet dhe nevojat e të tjerëve, pa marrë përsipër çdo problem të tyre.
- Këmbëngulja mund t’ju ndihmojë të përballoni vështirësitë, për sa kohë që jeni të gatshëm të ndryshoni drejtim kur rrethanat e kërkojnë.
- Kujdesi përpara marrjes së vendimeve mund të përmirësojë gjykimin tuaj, nëse nuk kthehet në hezitim të vazhdueshëm.
- Dëshira për të kënaqur të tjerët mund të shprehë mirëkuptim dhe bashkëpunim, por duhet të shoqërohet me aftësinë për të thënë jo.
Qëllimi nuk është t’i justifikoni të gjitha sjelljet tuaja, por të kuptoni se si mund t’i drejtoni ato në mënyrë më të dobishme.
4. Përqendrohuni te veprimet, jo vetëm te qëllimet
Dëshira për të ndryshuar nuk mjafton nëse nuk shoqërohet me hapa konkretë. Për këtë arsye, në vend që t’i vendosni vetes objektiva të përgjithshëm, përcaktoni veprime të vogla që mund t’i zbatoni në përditshmëri.
Nëse e keni të vështirë të vendosni kufij, filloni duke mos pranuar menjëherë çdo kërkesë. Jepini vetes kohë për të vlerësuar nëse keni mundësi ta përmbushni.
Nëse prireni të shtyni detyrat, ndani punën në hapa më të vegjël dhe përcaktoni afate të qarta. Nëse reagoni me padurim, përpiquni të bëni një pauzë përpara se të përgjigjeni.
Këto veprime mund të duken të thjeshta, por përsëritja e tyre ju ndihmon të krijoni zakone të reja. Përparimi nuk kërkon domosdoshmërisht ndryshime të mëdha brenda një kohe të shkurtër; rëndësi ka që hapat të jenë të qëndrueshëm.
5.Mos lejoni që frika nga gabimet t’ju pengojë të ecni përpara
Një nga pengesat më të zakonshme në zhvillimin personal është frika se mos dështojmë. Kur përpiqemi të shmangim çdo gabim, mund të heqim dorë edhe nga mundësitë që do të na ndihmonin të mësonim dhe të fitonim përvojë.
Gabimet nuk janë gjithmonë shenjë e mungesës së aftësive. Ato mund të tregojnë se cilat metoda nuk funksionojnë, ku nevojitet më shumë përgatitje dhe çfarë duhet të bëjmë ndryshe herën tjetër.
Kjo nuk do të thotë të veproni pa u menduar, por të mos e trajtoni çdo rezultat të pakënaqshëm si provë se nuk jeni të aftë.
Në vend që të përqendroheni vetëm te ajo që shkoi keq, analizoni çfarë mund të mësoni nga përvoja dhe si mund ta përdorni atë në vendimet e ardhshme.
6. Kërkoni mendime të sinqerta nga njerëzit që ju njohin
Ndonjëherë, është e vështirë t’i shohim sjelljet tona në mënyrë objektive. Një koleg, mik apo person i besuar mund të vërë në dukje zakone që ne nuk i dallojmë ose ndikimin që ato kanë te të tjerët.
Kërkimi i mendimeve të sinqerta nuk nënkupton se duhet të pranoni çdo kritikë si të vërtetë. Është e rëndësishme të vlerësoni nëse komenti është konkret, i arsyeshëm dhe i dobishëm për përmirësimin tuaj.
Përpiquni të dëgjoni pa reaguar menjëherë në mënyrë mbrojtëse. Ndonjëherë, një këndvështrim i jashtëm mund t’ju ndihmojë të kuptoni më mirë veten dhe të identifikoni mundësi për ndryshim.
7. Pranoni se zhvillimi personal kërkon kohë
Ndryshimi i zakoneve dhe i mënyrës së reagimit nuk ndodh brenda një dite. Disa sjellje janë krijuar prej vitesh dhe kërkojnë përpjekje të vazhdueshme për t’u përmirësuar.
Për këtë arsye, është e rëndësishme të mos e matni përparimin vetëm me atë se sa shpejt ndryshoni, por edhe me mënyrën se si reagoni në situata që më parë ju vinin në vështirësi.
Nëse arrini të vendosni një kufi që më parë nuk mund ta vendosnit, të shprehni një mendim që zakonisht do ta mbanit për vete ose të përfundoni një detyrë pa kërkuar përsosmëri absolute, këto janë shenja konkrete përparimi.
Nuk është e nevojshme të bëheni një person krejtësisht tjetër për t’u përmirësuar. Mjafton të kuptoni më mirë veten dhe të mësoni të veproni në mënyra që ju ndihmojnë të arrini objektivat tuaja.
Në fund, dobësitë nuk përcaktojnë kufijtë e asaj që mund të arrini. Ato mund t’ju tregojnë se ku keni nevojë të mësoni, të ndryshoni zakone ose të zhvilloni aftësi të reja. Kur i shihni me realizëm dhe i trajtoni me durim, mund t’i ktheni në një pikënisje për rritje personale dhe profesionale.
