Një sinjal i ri nga tregjet ndërkombëtare të financave ka tërhequr vëmendjen te ekonomia shqiptare. Agjencia e vlerësimit të kreditit Moody’s ka ndryshuar perspektivën për Shqipërinë, duke e kaluar atë nga “e qëndrueshme” në “pozitive”, ndërsa ka konfirmuar vlerësimin e vendit në nivelin “Ba3”.
Ndryshimi vjen në një moment kur ekonomia shqiptare po përballet me sfida të shumta ndërkombëtare, por njëkohësisht po përpiqet të ruajë rritjen, të ulë borxhin publik dhe të forcojë financat e shtetit.
Sipas Moody’s, përmirësimi i perspektivës lidhet kryesisht me forcimin e pozicionit fiskal dhe të jashtëm të Shqipërisë, si edhe me përparimin e reformave strukturore në kuadër të procesit të integrimit në Bashkimin Evropian.
Agjencia vlerëson se ekonomia shqiptare ka treguar qëndrueshmëri përballë goditjeve të viteve të fundit dhe pret që rritja ekonomike të mbetet solide edhe në vitet e ardhshme. Sipas parashikimeve të saj, rritja reale e Prodhimit të Brendshëm Bruto pritet të jetë rreth 3.6% në vitin 2026 dhe 3.5% në vitin 2027.
Një tjetër element që bie në sy është situata e financave publike. Moody’s vlerëson se Shqipëria ka ruajtur disiplinën fiskale, ndërsa suficitet primare të regjistruara gjatë viteve të fundit dhe kontrolli i deficitit kanë ndihmuar në forcimin e pozicionit financiar të vendit.
Në vitin 2025, deficiti fiskal ishte 1.8% e PBB-së, një nivel më i ulët se objektivi i parashikuar në buxhet. Agjencia pret që kombinimi i rritjes ekonomike dhe kontrollit të deficitit të ndihmojë në uljen graduale të borxhit publik.
Sipas projeksioneve të Moody’s, borxhi i qeverisjes së përgjithshme mund të zbresë në rreth 50.2% të PBB-së në vitin 2027, nga rreth 52.9% në fund të vitit 2025. Ky trend pritet të mbështetet edhe nga reformat në mbledhjen e të ardhurave, përmirësimi i menaxhimit të investimeve publike dhe zbatimi i rregullave fiskale.
Por jo vetëm financat publike kanë ndikuar në vlerësimin e ri.
Edhe pozicioni i jashtëm i Shqipërisë është përmirësuar. Në vitin 2025, deficiti i llogarisë korrente u ngushtua në vetëm 0.7% të PBB-së, nga 2.4% një vit më parë. Një pjesë e rëndësishme e këtij rezultati lidhet me rritjen e eksporteve të shërbimeve, ku turizmi ka një peshë të konsiderueshme.
Moody’s pret që deficiti i llogarisë korrente të mbetet në nivele relativisht të ulëta edhe gjatë viteve 2026 dhe 2027, mesatarisht rreth 1% të PBB-së.
Në vlerësimin e saj, agjencia thekson gjithashtu rëndësinë e reformave që Shqipëria po ndërmerr në kuadër të procesit të anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Përparimi i këtyre reformave shihet si një faktor që mund të ndikojë më tej në forcimin e kapaciteteve ekonomike dhe institucionale të vendit.
Për Shqipërinë, një perspektivë “pozitive” nga një agjenci ndërkombëtare vlerësimi do të thotë se Moody’s sheh mundësi për përmirësim të mëtejshëm të profilit të kreditit të vendit, nëse tendencat që kanë mbështetur këtë vlerësim vazhdojnë.
Megjithatë, ky vlerësim nuk do të thotë se sfidat ekonomike janë zhdukur. Ekonomia shqiptare mbetet e ekspozuar ndaj zhvillimeve në ekonominë globale, çmimeve të energjisë, situatës gjeopolitike dhe ritmit të reformave.
Ajo që ndryshon këtë herë është sinjali i dhënë nga Moody’s: në vend të një perspektive të pandryshuar, agjencia sheh më shumë hapësirë për përmirësim në të ardhmen, ndërsa vlerësimi aktual i kreditit mbetet “Ba3”.
Në një ekonomi ku besimi i investitorëve dhe perceptimi ndërkombëtar kanë rëndësi të madhe, ky është një zhvillim që pritet të ndiqet me vëmendje edhe nga tregjet dhe institucionet financiare.
