Gjatë tremujorit të dytë të vitit 2025, tregu i punës në Shqipëri ka regjistruar ndryshime të përziera, me disa përmirësime në treguesit kryesorë, por edhe me sfida të vazhdueshme, veçanërisht për të rinjtë dhe në diferencat gjinore.
Sipas të dhënave të reja të publikuara nga Instituti i Statistikave (INSTAT), shkalla zyrtare e punësimit për popullsinë në moshë 15-64 vjeç arriti në 69.1%. Krahasuar me të njëjtin tremujor një vit më parë, ky tregues tregon një rritje të ngadaltë prej 0.5 pikë përqindje, megjithatë, në krahasim me tremujorin e parë të këtij viti, ai është rënë me 0.4 pikë përqindje, duke treguar një luhatje sezonale.
Një nga treguesit më të ndjekur, shkalla e papunësisë për persona nga 15 vjeç e lart, u vendos në 8.5%. Ky është një tregues relativisht i qëndrueshëm, i cili është ulur me 0.1 pikë përqindje në krahasim me tremujorin e parë të 2025, por ka mbetur praktikisht i pandryshuar kur krahasohet me vitin e kaluar në të njëjtën periudhë.
Ndërsa punësimi dhe papunësia treguan stabilizim, shkalla e pjesëmarrjes në forcën e punës për personat 15-64 vjeç arriti në 76.2%. Kjo shkallë, e cila mat përqindjen e njerëzve që janë të punësuar ose aktivisht kërkojnë punë, u rrit me 0.6 pikë përqindje në krahasim me tremujorin e dytë të vitit 2024. Sidoqoftë, ajo u ul me 0.5 pikë përqindje në krahasim me tremujorin e parë të këtij viti, duke sugjeruar një ndikim të faktorëve sezonalë në vendimmarrjen e njerëzve për të kërkuar punë.
Dallimi gjinor mbetet i prekshëm në treg. Pjesëmarrja e grave në forcën e punës është 70.1%, ndërsa ajo e burrave është shumë më e lartë, 82.6%. Ky një hendek prej 12.5 pikë përqindjesh është një tregues i qëndrueshëm i disparateteve në tregun e punës. Megjithatë, të dyja gjinitë regjistruan rritje në krahasim me vitin e kaluar: pjesëmarrja e grave u rrit me 0.9 pikë përqindje, ndërsa ajo e burrave me 0.3 pikë përqindje.
Një brez i shqetësueshëm vazhdon të jenë të rinjtë (15-29 vjeç). Shkalla e pjesëmarrjes së tyre në forcën e punës ra në 51.5%, duke pësuar një rënie të konsiderueshme prej 3.0 pikë përqindje si në krahasim me vitin e kaluar ashtu edhe me tremujorin e kaluar. Kjo rënie e mprehtë thekson vështirësi të vazhdueshme në integrimin e të rinjve në tregun e punës. Në të kundërt, për popullsinë në moshë pune të plumbuar (30-64 vjeç), shkalla e pjesëmarrjes është shumë më e lartë, 85.4%, duke treguar një përqendrim të punësimit te moshat më të mesme.
Në aspektin e punësimit, numri i përgjithshëm i të punësuarve mbi 15 vjeç është ulur me 0.9% në krahasim me tremujorin e dytë të 2024. Kjo ulje e përgjithshme fsheh ndryshime të mprehta në nivel sektorësh. Në terma vjetorë, punësimi ra drastikisht në bujqësi (-7.5%) dhe në industri (-3.8%), ndërsa u rrit me vendosmëri në sektorin e shërbimeve (+6.2%). Kjo konfirmon një trend të qëndrueshëm të kalimit të ekonomisë drejt sektorit të shërbimeve. Edhe në krahasim me tremujorin e kaluar, i njëjti model përsëritet: bujqësia (-1.1%) dhe industria (-1.2%) ranë, ndërsa shërbimet u rritën (+1.8%).
Duke u fokusuar te mosha dhe gjinia, shkalla e punësimit për burrat 15-64 vjeç është 75.7%, ndërsa për gratë është 62.6%. Të dyja groups regjistruan rritje të lehta në vitin e fundit (0.7 pikë për burrat dhe 0.2 pikë për gratë). Për të rinjtë, shkalla e punësimit është 43.7%, duke u ulur me 0.7 pikë përqindje në krahasim me një vit më parë dhe me 1.0 pikë në krahasim me tremujorin e parë të 2025. Për kontrast, shkalla e punësimit për personat 30-64 vjeç arrin në 78.4%, duke theksuar edhe një herë ndarjet e mprehta midis brezave.
Në frontin e papunësisë, pavarësisht from stability në nivel agregat, dallimet gjinore janë të dukshme. Shkalla e papunësisë për burra është 7.5%, ndërsa për gratë është dukshëm më e lartë, 9.8%. Krahasuar me një vit më parë, situata për burrat është përmirësuar (ulje me 0.5 pikë), ndërsa për gratë është përkeqësuar (rritje me 0.7 pikë). Një pika pozitive është ulja e papunësisë së të rinjve në 15.1%, një rënie e konsiderueshme prej 3.3 pikësh në krahasim me vitin e kaluar dhe 2.8 pikësh në krahasim me tremujorin e kaluar. Sidoqoftë, për grupmoshën 30-64 vjeç, papunësia është 8.1%, duke u rritur me 1.0 pikë përqindje në vit dhe me 0.6 pikë në tremujor, një trend që shqetëson për një grupmoshe që konsiderohet si bërthama e forcës punëtore.
Së fundmi, raporti thekson edhe arsyet e mos-pjesëmarrjes në forcën e punës. Në mesin e popullsisë ekonomikisht jo-aktive (15-64 vjeç), 17.4% janë të angazhuar kryesisht në detyra shtëpiake, 10.8% janë në pension, dhe 15.1% janë në paaftësi të përhershme për punë. Një segment i vogël, por kuptimplotë prej 2.3%, deklaron se nuk po kërkojnë punë sepse besojnë se thjesht nuk ka punë të disponueshme për ta; kjo kategori klasifikohet si “të papunë të dekurajuar” dhe është një tregues i errët i shpresës së humbur në tregun e punës.
Përmbledhur, tregu i punës shqiptar në fillim të vitit 2025 tregon shenja të qëndrueshmërisë me rritje të vogla në punësim dhe pjesëmarrje, por vazhdon të vuajë nga një përqendrim i papunësisë te gratë dhe nga vështirësi të mëdha për t’iu ofruar të rinjve një hyrje të qëndrueshme në punë. Transformimi i vazhdueshëm i ekonomisë drejt shërbimeve është i dukshëm, ndërsa sektorët tradicionalë si bujqësia dhe industria vazhdojnë të tkurren.
