Më shumë se 40 liderë evropianë po mblidhen të enjten në Pragë për takimin inaugurues të Komunitetit Politik Evropian.
Klubi i ri i kombeve është faturuar si një forum i mundshëm ndërkombëtar për diskutime rreth sfidave me të cilat përballet kontinenti.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy do t’i bashkohet takimit praktikisht me luftën e vendosur për të dominuar axhendën e takimit.
Udhëheqësit do të diskutojnë gjithashtu situatën ekonomike, energjinë dhe klimën, migrimin dhe lëvizshmërinë, në grupe më të vogla përpara se të ndahen për takime dypalëshe.
“Është një takim i rëndësishëm sepse 44 vende janë mbledhur sot, që ndajnë të njëjtin kontinent dhe përballen me të njëjtat sfida në aspektin e stabilitetit, sigurisë dhe situatës energjetike, gjithashtu në aspektin e migracionit, lëvizshmërisë”, tha presidenti i Këshillit Evropian, Charles Michel kur mbërriti në Kështjellën e Pragës për samitin.
“Është sigurisht e dobishme të kemi këtë platformë, e cila do të na lejojë, shpresoj, të shkëmbejmë në thelb se si të konvergojmë një numër të caktuar veprimesh për të mbrojtur interesat e qytetarëve tanë kudo në kontinentin evropian”, shtoi ai.
Formati i ri u quajt “Kombet e Bashkuara në Evropë” nga presidenti lituanez Gitanas Nausėda dhe një “ngjarje historike” nga homologja e tij në Islandë, Katrín Jakobsdóttir.
“Është interesante sepse këtu ne kemi udhëheqës të BE-së dhe vende jo të BE-së që takohen dhe flasin vërtet për politikën evropiane, jo vetëm në kontekstin e BE. Dhe unë mendoj se kjo është një gjë e mirë që vjen nga Islanda,” u tha ajo gazetarëve pas mbërritjes.
Presidenti francez Emmanuel Macron nxori për herë të parë idenë e këtij komuniteti gjatë një fjalimi në fund të Konferencës për të Ardhmen e Evropës në maj, ndërsa agresioni i paprovokuar i Rusisë ndaj Ukrainës po hynte në muajin e tretë.
Macron tha atëherë se BE-ja nuk mund të ishte mënyra e vetme për strukturimin e kontinentit evropian dhe se ishte koha për të organizuar Evropën me një shtrirje më të gjerë.
Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen gjithashtu bëri thirrje për këtë komunitet të ri gjatë fjalimit të saj në shtator për gjendjen e Bashkimit.
Për të qetësuar shqetësimet e qarqeve të Ballkanit Perëndimor që presin prej vitesh në krahun e BE-së, si Macron ashtu edhe shefi i Komisionit theksuan se ky format i ri nuk do të ishte një zëvendësim për zgjerimin.
Kjo u bëri jehonë nga një zyrtar i BE-së këtë javë, i cili tha se diskutimet me vendet e Ballkanit Perëndimor ishin fokusuar në vitet e fundit vetëm në procesin e pranimit, por se komuniteti i ri politik do të lejonte “diskutime më të gjera politike” mbi sigurinë dhe stabilitetin.
“Ne duam që e gjithë Evropa, jo vetëm Bashkimi Evropian, të ndjekë një politikë sigurie, paqeje, zgjerimi, lirie dhe rritjeje ekonomike”, tha të enjten kryeministri polak Mateusz Morawiecki.
“Ne duam të ndihmojmë fqinjët tanë. Ne e dimë shumë mirë se paqja në të gjithë Evropën varet nga një fqinjësi e sigurt, si të thuash, por edhe në Ballkanin Perëndimor,” shtoi ai.
Macron, nga ana e tij, tha se qëllimi i takimit ishte të dërgonte një mesazh uniteti dhe të “ndërtonte një intimitet strategjik” me të gjitha vendet evropiane.
“Objektivi është para së gjithash të ndajmë një lexim të përbashkët të situatës që prek Evropën tonë, të ndërtojmë një strategji të përbashkët dhe për rrjedhojë një bisedë strategjike e cila deri më tani nuk ka ekzistuar realisht dhe që mund të shkaktojë përçarje. Dhe shpresoj të dal me projekte të përbashkëta”, shtoi ai.
Norvegjia, Zvicra dhe Britania e Madhe, të cilat nuk duan të jenë në BE, po marrin pjesë gjithashtu. Të tre kanë lidhje të thella ekonomike me BE-në, por nuk kanë pasur mundësi deri më tani për të diskutuar çështje më të gjera pan-evropiane.
Kryeministrja britanike Liz Truss foli gjatë seancës plenare hapëse, duke deklaruar se “Evropa po përballet me krizën e saj më të madhe që nga Lufta e Dytë Botërore. Dhe ne e kemi përballuar atë së bashku me unitet dhe vendosmëri”.
“Ne duhet të vazhdojmë të qëndrojmë të vendosur – për të siguruar që Ukraina të fitojë këtë luftë, por gjithashtu të përballemi me sfidat strategjike që ajo ka ekspozuar,” shtoi ajo sipas një deklarate të Downing Street.
Më vonë ajo është planifikuar të ketë takime kokë më kokë me presidentin francez Macron dhe kryeministrin holandez Rutte për të diskutuar çështje të përbashkëta, përfshirë energjinë dhe migracionin.
Nuk do të ketë një tekst zyrtar të shkruar pas takimit të parë të komunitetit. Michel dhe kryeministri çek Petr Fiala megjithatë pritet të marrin pjesë në një konferencë për shtyp.
Udhëheqësi i vendit që do të presë takimin e ardhshëm – që pritet të zhvillohet pas gjashtë muajsh – gjithashtu mund t’i bashkohet atyre nëse të 44-at kanë arritur një marrëveshje. Si Britania e Madhe ashtu edhe Moldavia besohet se kanë hedhur kapelën e tyre në ring.
Drejtuesit e 27 vendeve anëtare të BE-së ndërkohë do të takohen vetëm të premten për një takim jozyrtar të këshillit të BE-së për të rregulluar përgjigjen e tyre të përbashkët ndaj luftës në Ukrainë dhe pasojave të saj në tregjet ekonomike dhe të energjisë.
Ndarjet midis shteteve anëtare mbi sanksionet ndaj Rusisë dhe mënyrat më të mira për të mbrojtur evropianët nga krizat spirale të kostos së jetesës dhe energjisë kanë filluar megjithatë të ekspozojnë çarje të thella në unitetin e bllokut.
Burimi: Euronews
