Tokio, Japoni – Në një nga shoqëritë më të plakura në botë, ku lindjet kanë rënë në nivel rekord dhe kujdestarët mungojnë, një shpresë e re po merr formë prej metali dhe inteligjence artificiale. Në laboratorët e Universitetit Waseda në Tokio, një robot gjigant humanoid i quajtur AIREC po mëson artin e prekjes njerëzore.
Me një peshë prej 150 kg, AIREC nuk është thjesht një makinë që kryen punë mekanike. Ai përkulet me kujdes mbi një burrë të shtrirë në shpinë, vendos butësisht një dorë në gju dhe tjetrën në shpatull dhe e rrokullis në anën e tij. Kjo lëvizje e thjeshtë për ne, është një manovër kritike për ndërrimin e pelenave ose parandalimin e plagëve tek të moshuarit e shtrirë në spital.
Pse po i ngarkojmë robotët me këtë punë?
Japonia po përballet me një krizë demografike që shërben si paralajmërim për shumë vende të tjera, përfshirë edhe Shqipërinë. Me një normë lindjeje që ka rënë për të nëntin vit radhazi, duke shënuar vetëm 720,988 foshnje në 2024, dhe një popullsi që po plaket me shpejtësi, vendi po kërkon ndihmë nga teknologjia për të mbushur boshllëkun e madh të punonjësve të kujdesit për të moshuarit.
“Duke pasur parasysh shoqërinë tonë shumë të avancuar të plakjes dhe rënien e lindjeve, ne do të kemi nevojë për mbështetjen e robotëve për kujdesin mjekësor dhe të të moshuarve,” shpjegon Profesor Shigeki Sugano, shkencëtari kryesor i projektit AIREC, i cili financohet nga qeveria japoneze.
Nga këngët pop tek ndërlikimet e trupit të njeriut
Por inovacioni nuk ndalet te AIREC. Në disa institucione të kujdesit, tashmë po përdoren robotë më të vegjël, sa një kukull, të cilët ndihmojnë stafin duke kënduar këngë pop dhe duke udhëhequr banorët në ushtrime të thjeshta nga shtrati.
Megjithatë, rruga deri te një robot që mund të zëvendësojë plotësisht një kujdestar njerëzor është e gjatë. Profesor Sugano thekson se ndërsa robotët humanoidë si Optimus i Teslës po zhvillohen me shpejtësi, ata rrallë vijnë në kontakt të drejtpërdrejtë fizik me njerëzit.
“Robotët humanoidë po zhvillohen në mbarë botën. Por ata rrallë vijnë në kontakt të drejtpërdrejtë me njerëzit. Ata thjesht bëjnë punët e shtëpisë,” thotë Sugano, duke nënvizuar se për të bashkëvepruar në mënyrë të sigurt dhe efektive me një trup të brishtë njerëzor, nevojitet një nivel i jashtëzakonshëm saktësie dhe inteligjence.
AIREC tashmë di të veshë çorape, të ndihmojë dikë të ulet, të palos rroba dhe madje të gatuajë vezë. Por për ta parë në dhomat e spitaleve ose shtëpitë e kujdesit, do të duhet të presim deri në vitin 2030. Dhe çmimi fillestar? Jo më pak se 10 milionë jenë, ose rreth 67 mijë dollarë.
Çfarë do të thotë kjo për ne?
Historia e Japonisë shpesh shihet si një pasqyrë e së ardhmes për vendet me emigracion të lartë dhe lindshmëri në rënie. Në Shqipëri, ku kujdesi për të moshuarit tradicionalisht është mbajtur nga familja, por ku modeli i familjes së bashkuar po ndryshon me shpejtësi për shkak të emigracionit, pyetja nuk është më “nëse”, por “kur” do të fillojmë të kemi nevojë për ndihmës të tillë teknologjikë.
A do të shohim një ditë robotë si AIREC në institucionet tona shëndetësore? Ndoshta jo nesër, por inovacioni japonez po hap rrugën për një të ardhme ku kujdesi për të moshuarit do të jetë një bashkëpunim midis njeriut dhe makinës.
