Vaji i ullirit është konsideruar prej shekujsh si një nga shtyllat kryesore të dietës mesdhetare dhe një nga ushqimet më të dobishme për shëndetin. Studime të shumta shkencore sugjerojnë se konsumimi i rregullt i tij mund të kontribuojë në jetëgjatësi më të madhe, si dhe në uljen e rrezikut për sëmundje kronike, përfshirë problemet kardiovaskulare dhe diabetin e tipit 2.
Një nga arsyet kryesore që e bën vajin e ullirit kaq të vlefshëm është përmbajtja e lartë e acidit oleik, një yndyrë e shëndetshme me veti anti-inflamatore. Përveç kësaj, ai është i pasur me polifenole, antioksidantë natyralë që ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga dëmtimet dhe në reduktimin e proceseve inflamatore në organizëm.
Ekspertët theksojnë se këta përbërës mund të luajnë një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e zemrës, duke ndihmuar në uljen e faktorëve të rrezikut që lidhen me grumbullimin e pllakave në arterie.
Përfitimet e vajit të ullirit shtrihen edhe në kontrollin e nivelit të sheqerit në gjak. Një analizë e publikuar në vitin 2022 tregoi se konsumimi i rreth 25 gramëve vaj ulliri në ditë, ose afërsisht një lugë e gjysmë gjelle, lidhet me një ulje prej 22 për qind të rrezikut për zhvillimin e diabetit të tipit 2.
Studimet kanë zbuluar gjithashtu një lidhje të fortë mes konsumimit të vajit të ullirit dhe jetëgjatësisë. Personat që konsumojnë më shumë se dy lugë gjelle vaj ulliri në ditë rezultojnë të kenë 20 për qind më pak rrezik vdekjeje nga të gjitha shkaqet, 23 për qind më pak rrezik vdekjeje nga kanceri dhe 25 për qind më pak rrezik vdekjeje nga sëmundjet e zemrës.
Përveç përfitimeve fizike, disa kërkime sugjerojnë se vaji i ullirit mund të ndihmojë edhe në ruajtjen e funksioneve njohëse, duke ngadalësuar rënien e aftësive mendore me kalimin e viteve.
Së fundmi është bërë popullor konsumimi i vajit të ullirit esëll, në formën e një “shot-i” të mëngjesit. Megjithatë, specialistët sqarojnë se nuk ekzistojnë prova shkencore që kjo metodë të jetë më efektive sesa përdorimi i tij në sallata, gatime apo ushqime të tjera. Ajo që ka rëndësi është përfshirja e tij e rregullt në një dietë të ekuilibruar.
Megjithëse konsiderohet i sigurt për shumicën e njerëzve, konsumimi i tepërt mund të shkaktojë parehati tretëse dhe, për shkak të përmbajtjes së lartë kalorike, mund të kontribuojë në shtim në peshë.
Ekspertët rekomandojnë përdorimin e vajit të ullirit në sallata, marinada, salca apo si zëvendësues të gjalpit. Sipas studimeve, përfitimet më të mëdha janë vërejtur te personat që konsumojnë nga gjysmë luge deri në rreth tre lugë e gjysmë vaj ulliri në ditë, si pjesë e një stili të shëndetshëm jetese.
Në fund, mesazhi është i qartë: vaji i ullirit mbetet një nga aleatët më të mirë të shëndetit, por efektet e tij pozitive shfaqen kur ai kombinohet me një dietë të balancuar dhe një mënyrë jetese aktive.
