Si planifikon BE-ja të shkurtojë varësinë nga gazi rus me dy të tretat këtë vit

Bashkimi Evropian njoftoi të martën se do të reduktojë blerjet e gazit rus me dy të tretat para fundit të vitit, në përgjigje të pushtimit të vendit në Ukrainë.

Kjo shënon një ndryshim të rëndësishëm sepse BE-ja është shumë e varur nga importet ruse të energjisë. BE importoi 45% të importeve totale të gazit nga Rusia në vitin 2021.

Plani quhet REPowerEU.

Ja se si BE-ja do ta arrijë qëllimin e saj, sipas dokumenteve të publikuara nga Komisioni Evropian, krahu ekzekutiv i BE-së:

  • BE-ja ka mjaftueshëm gaz në depo – mbushja e magazinimit është pak më pak se 30% – për sezonin e ngrohjes dimërore, tha KE, “edhe në rast të ndërprerjes së plotë të furnizimeve nga Rusia”. Por BE-ja duhet të rimbushë rezervuarët e depozitimit të gazit përpara sezonit të ardhshëm të ngrohjes dimërore. BE do të bëjë një propozim legjislativ deri në prill për të vendosur një objektiv për të mbushur 90% të rezervuarëve të depozitimit të gazit deri në 1 tetor të çdo viti. Derisa të miratohet legjislacioni zyrtar, BE-ja “i kërkon” shteteve anëtare të fillojnë përgatitjet për të mbushur rezervuarët e tyre të depozitimit të gazit për sezonin e ardhshëm të ngrohjes dimërore.
  • BE-ja tashmë ka folur me vende përveç Rusisë për të marrë gaz përmes tubacioneve ose gazit natyror të lëngshëm, duke përfshirë Algjerinë, Azerbajxhanin, Egjiptin, Izraelin, Japoninë, Korenë, Nigerinë, Norvegjinë, Katarin, Turqinë dhe SHBA-në. BE do të importojë një sasi rekord të gazit natyror të lëngshëm në janar dhe shkurt. Komisioni Evropian tha se ato marrëdhënie në zhvillim do të lejojnë 50 miliardë metra kub të tjerë çdo vit.
  • Prodhimi i 35 miliardë metra kub biometan deri në vitin 2030, që po dyfishon objektivat e deklaruara më parë. Për ta bërë këtë, BE-ja do të përdorte burime të biomasës siç janë mbetjet bujqësore.
  • Krijimi i një përshpejtuesi hidrogjeni për të zhvilluar infrastrukturën e nevojshme, kapacitetet e ruajtjes dhe e portit. Qëllimi këtu është që BE-ja të zëvendësojë 25 deri në 50 miliardë metra kub në vit gaz të importuar rus deri në vitin 2030 me hidrogjen të rinovueshëm, i cili është hidrogjen i prodhuar me një elektrolizer të mundësuar nga burime të rinovueshme të energjisë, si era ose dielli.
  • Investimi në mënyrë agresive në përmirësimin e efikasitetit të energjisë në shtëpi, ndërtesa dhe industri, të cilat sipas tij mund të kursejnë 25 miliardë metra kub çdo vit.
  • Përshpejtimi i përhapjes së burimeve të rinovueshme, si nga era ashtu edhe ato diellore, dhe pompat e nxehtësisë. Për energjinë diellore, BE-ja duhet të përshpejtojë vendosjen e sistemeve diellore në çati deri në 15 teravat-orë këtë vit, gjë që do të kursente 2.5 miliardë metra kub gaz. Komisioni Evropian premtoi një komunikim më të plotë mbi strategjinë diellore të BE-së në qershor. BE-ja propozon gjithashtu hapjen e 10 milionë pompave të nxehtësisë në pesë vitet e ardhshme.
  • Përshpejtimi i proceseve të lejeve që lidhen me ndërtimin e burimeve të rinovueshme dhe përmirësimi i infrastrukturës së rrjetit përkatës. Komisioni Evropian premtoi një komunikim më të plotë në maj se si të përshpejtohet procesi i lejeve për burimet e rinovueshme.
  • Sigurimi i mekanizmave financues për të mundësuar zhvillimin e marrëveshjeve të blerjes së energjisë elektrike në Evropë. Ai proces tashmë është duke u zhvilluar dhe kështu më shumë komunikim duhet të ketë deri në verë, tha KE.

Ndërsa BE-ja heq importet e gazit natyror rus, çmimi pothuajse me siguri do të rritet. Për të lehtësuar barrën e konsumatorëve dhe bizneseve të vogla, BE-ja ka lejuar një shtet anëtar të ndërmarrë një sërë veprimesh, duke pasur parasysh “rrethanat aktuale të jashtëzakonshme”. Ato përfshijnë:

  • Rregullimi i çmimeve për konsumatorët vulnerabël dhe bizneset e vogla, të cilat BE-ja i quan “mikro-ndërmarrje” dhe ofrimi i kompanive me mbështetje afatshkurtër.
  • Vjelja e taksave të përkohshme mbi fitimet “të papritura” të kompanive të energjisë të mbledhura nga çmimet jashtëzakonisht të larta të energjisë. Këto taksa mbi fitimet e papritura më pas mund të kthehen dhe t’u paguhen klientëve për t’i ndihmuar ata të paguajnë për faturat e larta të energjisë.
  • Përdorimi i rritjes së të ardhurave nga tregtimi i emetimeve për të zbutur çmimin e lartë të faturave të energjisë për konsumatorët vulnerabël. “Masa të tilla duhet të përmbushin disa kritere për të siguruar që ato të jenë proporcionale, të kufizuara në kohë dhe që të shmangin shtrembërimet e panevojshme të tregut”, tha BE.

Bota ka vendosur sanksione të rrepta ndaj ekonomisë ruse në përgjigje të pushtimit, dhe të martën SHBA dhe Mbretëria e Bashkuar thanë se do të ndalonin importet ruse të naftës.

Burimi: CNBC