Gratë po përparojnë në arsim dhe po fitojnë gjithnjë e më shumë përvojë në tregun e punës, por ky progres nuk po reflektohet në të njëjtën masë në pozicionet drejtuese të kompanive. Në nivel global, ato mbajnë vetëm 30.5% të roleve menaxheriale, duke treguar se rruga drejt niveleve më të larta të vendimmarrjes mbetet ende e pabarabartë.
Të dhënat bëhen të ditura nga Organizata Ndërkombëtare e Punës (ILO), në raportin e ri “Women in Business and Management: Scaling Success”, të publikuar më 3 nëntor 2026. Studimi shqyrton përfaqësimin e grave në biznes dhe drejtim, duke u mbështetur në anketa të zhvilluara në mijëra kompani në 99 vende.
Sipas raportit, pjesëmarrja e grave në pozicionet menaxheriale është rritur nga rreth 24% tre dekada më parë në 30.5% aktualisht. Megjithatë, ritmi i përparimit mbetet i ngadaltë, pavarësisht përmirësimit të ndjeshëm të nivelit arsimor të grave.
Raporti vë në dukje se gratë tashmë tejkalojnë burrat në nivelin e arsimit të lartë në shkallë globale, por kjo nuk është përkthyer në mundësi të barabarta për punësim, avancim në karrierë dhe të ardhura.
Pengesat shfaqen që në nivelet e para të menaxhimit
Një nga gjetjet më domethënëse të raportit është se përparimi në pozicionet e larta drejtuese nuk shoqërohet me të njëjtin zhvillim në nivelet e mesme dhe të ulëta të menaxhimit.
Të dhënat e krahasuara për periudhën 2013–2025 tregojnë se balanca gjinore është përmirësuar me 5 pikë përqindjeje në pozicionet më të larta drejtuese dhe me 1.6 pikë përqindjeje në nivelet e larta të menaxhimit. Në të kundërt, ajo është përkeqësuar me 6.4 pikë përqindjeje në menaxhimin e mesëm dhe me 1.4 pikë përqindjeje në nivelet fillestare.
Kjo tregon se sfida nuk qëndron vetëm te emërimi i grave në pozicione të larta, por edhe te krijimi i mundësive që ato të avancojnë në çdo fazë të karrierës.
Një tjetër problem lidhet me llojet e funksioneve ku gratë janë më të përfaqësuara. Ato përbëjnë 62.5% të drejtuesve në burimet njerëzore dhe 55.4% në financë dhe administratë. Ndërkohë, përfaqësimi i tyre është dukshëm më i ulët në funksionet që lidhen drejtpërdrejt me rezultatet financiare të kompanive, ku arrin në 19.8%, si dhe në kërkim dhe zhvillim, me 26.3%.
Këto fusha kanë rëndësi të veçantë për përgatitjen e drejtuesve të ardhshëm, pasi përfshijnë përgjegjësi strategjike, vendimmarrje dhe ndikim të drejtpërdrejtë në rezultatet e biznesit.
Përgjegjësitë familjare dhe mungesa e mbështetjes ndikojnë në karrierë
Përtej mjedisit të punës, raporti identifikon edhe faktorë të tjerë që ndikojnë në mundësitë e grave për të avancuar profesionalisht.
Përgjegjësitë e pabarabarta për kujdesin ndaj fëmijëve dhe familjes, ndarja tradicionale e roleve dhe pengesat strukturore në organizimin e punës vazhdojnë të ndikojnë në pjesëmarrjen e grave në tregun e punës.
Njëkohësisht, raporti evidenton rënien e zbatimit të programeve që mbështesin barazinë gjinore në kompani. Pesha e bizneseve që zbatojnë iniciativa konkrete në këtë drejtim ka rënë nga 37.4% në vitin 2018 në 26.5% në vitin 2025.
Rënie është regjistruar edhe në dy masa që konsiderohen ndër më efektivet për përmirësimin e mundësive profesionale të grave. Programet e lejes së lindjes dhe mbështetjes për nënat kanë pësuar një rënie prej 11.3 pikësh përqindjeje, ndërsa iniciativat për pagë të barabartë kanë rënë me 19.6 pikë përqindjeje.
Këto të dhëna tregojnë se miratimi i politikave për barazinë gjinore nuk mjafton nëse ato nuk shoqërohen me zbatim konkret dhe mbështetje të vazhdueshme.
Gratë në drejtim sjellin përfitime edhe për biznesin
Raporti i ILO-s nuk e trajton barazinë gjinore vetëm si çështje të mundësive të barabarta, por edhe si një faktor që lidhet me performancën e kompanive.
Sipas studimit, 68.5% e ndërmarrjeve të anketuara raportuan rezultate pozitive nga iniciativat për barazi gjinore dhe diversitet, një rritje prej 11.1 pikësh përqindjeje krahasuar me vitin 2018.
Ndërmarrjet që drejtohen nga një grua në pozicionin e drejtores ekzekutive (CEO) kanë 6.4% më shumë gjasa të raportojnë rezultate më të mira të biznesit sesa ato që drejtohen nga burra. Ndërsa kompanitë me një grua në krye të bordit drejtues kanë 17.5% më shumë gjasa të raportojnë rezultate pozitive krahasuar me ato që kanë një kryetar bordi burrë.
Gjithashtu, 87.4% e kompanive që raportuan rritje të fitimeve nga iniciativat për përfshirjen e grave në menaxhim, regjistruan përmirësime prej të paktën 5%.
Këto rezultate tregojnë se përfshirja e grave në vendimmarrje mund të shoqërohet me përfitime përtej përfaqësimit, duke ndikuar në mënyrën se si kompanitë menaxhojnë talentet, zhvillojnë inovacionin dhe përmirësojnë performancën.
Sfida nuk është mungesa e grave të kualifikuara
Një nga përfundimet kryesore të raportit është se pengesa nuk lidhet me mungesën e grave të arsimuara apo të afta për të marrë përgjegjësi drejtuese, por me vështirësinë e tregjeve të punës dhe kompanive për t’u ofruar atyre mundësi të barabarta.
Për të përmirësuar situatën, ILO thekson rëndësinë e forcimit të programeve të zhvillimit profesional, transparencës në avancimin në karrierë, objektivave për përfaqësimin gjinor dhe politikave që lehtësojnë balancën mes punës dhe jetës familjare.
Për bizneset, kjo nënkupton se përfshirja e grave në pozicione drejtuese nuk duhet të mbetet vetëm një objektiv formal, por të jetë pjesë e strategjisë së zhvillimit dhe menaxhimit të talenteve.
Pavarësisht përparimit të regjistruar gjatë dekadave të fundit, shifrat tregojnë se potenciali i grave në biznes mbetet ende i pashfrytëzuar plotësisht. Sfida për kompanitë është të krijojnë kushte ku aftësitë, përvoja dhe rezultatet profesionale të përcaktojnë mundësitë për avancim në karrierë.
