Moska mund t’i përgjigjet sanksioneve evropiane ndaj naftës ruse duke kërkuar blerës të tjerë për naftën e saj të papërpunuar ose duke ulur prodhimin për të mbajtur çmimet të larta. Veprimet e saj do të kishin një ndikim ekonomik global – nëse nuk ndërhyn OPEC.
Udhëheqësit e BE-së ranë dakord të hënën të ndalojnë 90% të naftës së papërpunuar ruse deri në fund të vitit, si pjesë e paketës së gjashtë të sanksioneve të bllokut ndaj Rusisë që kur ajo pushtoi Ukrainën.
“Përgjigja ruse padyshim që do të jetë e vëmendshme,” Helima Croft, kreu i strategjisë globale të mallrave në RBC Capital Markets, në një shënim të martën.
Rusia është prodhuesi i tretë më i madh i naftës në botë pas SHBA-së dhe Arabisë Saudite, dhe eksportuesi i dytë më i madh i naftës së papërpunuar pas Arabisë Saudite, sipas Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë.
“Ajo që po ndodh tani do të ndryshojë tregtinë e naftës dhe gazit natyror në të ardhmen. Çmimet e naftës nuk do të bien së shpejti dhe pasojat e sanksioneve ruse do të ndihen për disa vite”, tha Hossein Askari, një profesor në Shkollën e Biznesit të Universitetit George Washington. “Shtetet e Bashkuara duhet të kishin përdorur sanksione të forta parandaluese ndaj Rusisë dhe të ishin më të ashpra me prodhuesit e naftës të OPEC-ut për të rritur prodhimin e naftës”.
Gjuetia për blerës të tjerë
Nëse Rusia arrin të shkarkojë naftën e saj të papërpunuar të sanksionuar dhe sa mund të shesë, do të ndikojë në çmimet e naftës globalisht. Rreth 36% e importeve të naftës të BE-së vijnë nga Rusia.
Mikhail Ulyanov, përfaqësuesi i përhershëm i Rusisë në organizatat ndërkombëtare në Vjenë, tha se vendi do të kërkojë blerës të tjerë për naftën e tij.
“Siç tha me të drejtë dje, #Rusia do të gjejë importues të tjerë,” tha Ulyanov përmes Twitter, duke iu referuar Presidentes së Komisionit Evropian Ursula von der Leyen.
“Nëse ato fuçi do të gjejnë shtëpi në Indi, Kinë dhe Turqi, mund të varet nëse BE-ja do të vendosë përfundimisht të synojë transportin dhe shërbimet e sigurimit dhe nëse SHBA vendos të vendosë sanksione dytësore të stilit Iran”, shkroi Croft i RBC.
Moska tashmë ka dy blerës të mundshëm për naftën e saj të papërpunuar: Kina dhe India. Vendet kanë blerë naftë me zbritje ruse dhe vëzhguesit e industrisë thonë se kjo duket se do të vazhdojë.
Ndërsa India tradicionalisht importon shumë pak naftë të papërpunuar nga Rusia – vetëm midis 2% deri në 5% në vit, sipas vëzhguesve të tregut – blerjet e saj janë rritur në muajt e fundit.
India bleu 11 milionë fuçi në mars dhe kjo shifër u rrit në 27 milionë në prill dhe 21 milionë në maj, sipas të dhënave nga firma e të dhënave të mallrave Kpler. Ky është një kontrast i fortë me 12 milionë fuçi që bleu nga Rusia në të gjithë vitin 2021.
Kina ishte tashmë blerësi më i madh i vetëm i naftës ruse, por edhe blerjet e saj të naftës janë rritur. Nga marsi në maj, ajo bleu 14.5 milionë fuçi – një rritje trefish nga e njëjta periudhë e vitit të kaluar, sipas të dhënave të Kpler.
Shkurtimet e prodhimit
Rusia gjithashtu mund të shkurtojë prodhimin dhe eksportet e naftës së papërpunuar për të zbutur goditjen ndaj financave të saj. Të dielën, nënkryetari i firmës ruse të naftës Lukoil, Leonid Fedun, tha se vendi duhet të ulë prodhimin e naftës deri në 30% për të rritur çmimet dhe për të shmangur shitjen e fuçive me zbritje.
“Zyrtarët në Uashington kanë shprehur shqetësimin se Moska mund të lëvizë për të përmirësuar një reduktim të rregullt të fundvitit duke ulur eksportet gjatë verës për të shkaktuar dhimbje maksimale ekonomike në Evropë dhe për të testuar vendosmërinë kolektive të vendeve anëtare për të mbrojtur Ukrainën,” tha Croft të martën.
Duke pasur parasysh inventarin “alarmantë të ulët” dhe mungesën e kapacitetit të rafinimit, një ndërprerje parandaluese ruse mund të ketë një ndikim shumë të dëmshëm ekonomik këtë verë, shtoi ajo.
“Për Rusinë, ne mendojmë se ndikimi i vëllimeve më të ulëta të eksporteve këtë vit do të kompensohet kryesisht nga çmimet më të larta,” shkroi Edward Gardner, një ekonomist i mallrave në Capital Economics, në një shënim të së martës. Ai parashikoi se prodhimi dhe eksportet ruse të naftës mund të bien me rreth 20% deri në fund të vitit.
Ndërsa nafta e papërpunuar e Urals, përzierja kryesore e naftës që eksporton Rusia, po tregtohet me një zbritje ndaj standardeve globale, ajo aktualisht është me çmim 95 dollarë për fuçi – ende shumë më lart se sa ishte një vit më parë, sipas Gardner.
Por nëse prodhimi rus bie, lojtarë të tjerë mund të ndërhyjnë për të ndihmuar në zbutjen e çmimeve. Financial Times raportoi të enjten, duke cituar burime, Arabia Saudite është e përgatitur të rrisë prodhimin e papërpunuar nëse prodhimi i Rusisë bie ndjeshëm pas sanksioneve të Bashkimit Evropian.
Aleanca OPEC+, pjesë e së cilës është Rusia, është caktuar për takimin e saj mujor më vonë të enjten.
Praktika mashtruese të transportit
Që nga fillimi i luftës Rusi-Ukrainë, ka pasur 180 ndryshime pronësie të anijeve nga entitete ruse në ato jo-ruse, sipas firmës së inteligjencës artificiale detare Windward, e cila citoi të dhënat e saj të pronarit.
Windwards tha se ato ndryshime të regjistruara në vetëm tre muaj ishin tashmë më shumë se gjysma e ndryshimeve të pronësisë për anijet ruse në të gjithë vitin 2021.
Sipas Windward, shumë prej anijeve ruse iu shitën firmave me bazë kryesisht në Singapor, Turqi, Emiratet e Bashkuara Arabe dhe Norvegji.
Burimi: CNBC
