Çmimet e ushqimeve në tregjet ndërkombëtare kanë vijuar të rriten, duke shtuar shqetësimet për konsumatorët dhe tregjet në muajt e ardhshëm. Sipas të dhënave të Organizatës së Kombeve të Bashkuara për Ushqimin dhe Bujqësinë (FAO), Indeksi i Çmimeve të Ushqimeve arriti në 136 pikë në shtator, nga 134 pikë që ishte një muaj më parë.
Kjo shënon muajin e tretë radhazi me rritje dhe nivelin më të lartë të regjistruar nga indeksi në gati katër vite. Krahasuar me shtatorin e një viti më parë, çmimet janë rritur me 5.8 për qind, ndërsa disa prej produkteve bazë kanë shënuar rritje të ndjeshme.
Gruri është shtrenjtuar me 5.1 për qind, sheqeri me 6.1 për qind dhe vajrat bimore me 0.9 për qind. Edhe misri ka pësuar një rritje të fortë, me 5.6 për qind, duke reflektuar shqetësimet për prodhimin dhe furnizimet në tregjet kryesore.
Sipas FAO-s, në tregjet e drithërave po ndikojnë disa faktorë njëkohësisht. Problemet në rajonin e Detit të Zi, thatësira në disa zona të Amerikës së Veriut dhe pasiguritë mbi prodhimin në Shtetet e Bashkuara kanë shtuar presionin mbi çmimet. Në rastin e misrit, ndikim kanë pasur edhe furnizimet më të kufizuara nga Brazili dhe ndërprerjet tregtare në zonën e Detit të Zi.
Edhe tregu i sheqerit është përballur me pasiguri, ndërsa shqetësimet për kushtet klimatike dhe fenomenin “El Niño” kanë ndikuar në pritshmëritë për prodhimin dhe furnizimin.
Në anën tjetër, jo të gjitha produktet kanë ndjekur të njëjtën tendencë. Çmimet e mishit ranë me 1.1 për qind, ndërsa produktet e qumështit shënuan një ulje të lehtë prej 0.1 për qind.
Një tjetër faktor që po ushtron presion mbi tregjet është transporti. Problemet në rrugët kryesore të tregtisë, përfshirë Ngushticën e Hormuzit dhe zonën e Detit të Zi, po ndikojnë në kostot e energjisë dhe transportit. Këto kosto, në fund të zinxhirit, mund të reflektohen edhe në çmimet që paguajnë konsumatorët.
Megjithatë, ka edhe një element që mund të frenojë një rritje edhe më të madhe të çmimeve. FAO pret që prodhimi global i grurit gjatë vitit 2026 të arrijë rreth 2.979 miliardë tonë. Edhe pse kjo do të ishte 2.1 për qind më pak se një vit më parë, sërish do të përbënte nivelin e dytë më të lartë të regjistruar ndonjëherë.
Çfarë do të ndodhë me çmimet në muajt e ardhshëm do të varet nga një sërë faktorësh, duke nisur nga moti dhe prodhimi bujqësor, deri te situata në rrugët kryesore të transportit dhe tregtisë globale. Për konsumatorët, kjo do të thotë se çmimet e produkteve bazë do të mbeten një tregues për t’u ndjekur nga afër, veçanërisht nëse pasiguritë klimatike dhe tregtare vazhdojnë.
